‘t Hooge Nest – Roxane van Iperen

‘t Hooge Nest – Roxane van Iperen

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Mijn moeder leest met enige regelmaat boeken over de oorlog: ‘niet altijd leuk maar wel een periode die ik bewust heb meegemaakt’. Toen ik over dit boek las heb ik het meteen voor haar gekocht. Ze heeft het met aandacht gelezen.

De aanleiding voor dit boek was de aankoop van het huis ‘t Hooge Nest door de schrijfster Roxane van Iperen. Zij en haar man kochten dit grote vrijstaande huis in het Gooi in 2012. Het is in 1921 gebouwd door Dirk de Witte, schrijver van het lied ‘Mensch, durf te leven’. Toen er tijdens de verbouwing veel opbergruimten, stompjes kaars en verzetskrantjes werden gevonden is de schrijfster een jarenlang onderzoek begonnen.

De geschiedenis draait om de joodse zussen Lien (1912) en Janny (1916) Brilleslijper, afkomstig uit Amsterdam. Zij komen uit een warm gezin dat bestaat uit de ouders Joseph en Fietje, de twee zussen en broer Jaap. Lien is erg muzikaal en danst graag. Overdag is zij naaister en ’s avonds treedt zij op als danser. Janny heeft vele baantjes en is onder andere actief tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Lien woont in een kunstenaarscommune en leert daar haar man Eberhard kennen, gevlucht vanwege het nationaal-socialisme in Duitsland. Janny huwt Bob en zij verhuizen in september 1939 naar Den Haag met zoontje Robbie. In de loop van de oorlog kiezen de zussen voor het verzet tegen de Duitsers. Janny drukt en verspreidt illegale verzetskrantjes, verstopt in de kinderwagen. In eerste instantie gelooft Lien de verhalen niet maar in 1941 wordt zij ook actief in het verzet. Een levendige handel in persoonsbewijzen en distributiebonnen begint.

In 1942 wordt het duidelijk dat Janny en Lien en hun gezinnen gevaar lopen en verhuizen ze naar Bergen. Ook hun ouders en broer gaan daar wonen. Op 1 februari 1943 moet de hele kuststrook worden ontruimd voor de bouw van de Atlantikwall. Via één van hun contacten verhuizen ze naar ’t Hooge Nest bij Naarden. In de loop van die maand groeit het aantal bewoners tot 17 mensen. Gedurende ruim een jaar is het een komen en gaan van onderduikers en leven ze als één grote familie: huisconcerten, boodschappen doen en spelende kinderen in de tuin. Juli 1944 vinden de Jodenjagers het huis: acht mensen worden afgevoerd naar het politiebureau, de drie kinderen worden ondergebracht bij een huisarts. Later worden vier anderen ook gevonden. Bob is op tijd gewaarschuwd, Eberhard weet te ontsnappen. Het gezin Brilleslijper vindt elkaar in augustus in Westerbork, waar zij kennis maken met de familie Frank. Een maand later volgt het transport naar Auschwitz, de zussen blijven bij elkaar. De anderen zien zij niet meer terug. Het leven wordt een hel, elke dag een strijd om te overleven. Eind 1944 worden ze vervoerd naar Bergen-Belsen, samen met Margot en Anne Frank. In het voorjaar van 1945 zitten er 1400 vrouwen op elkaar gepakt, zonder voedsel. Veel vrouwen bezwijken aan vlektyfus, ook Margot en Anne. Als door een wonder wordt het kamp met 60.000 gevangenen op 15 april 1945 bevrijdt door de Engelsen. Lien en Janny vinden hun mannen en kinderen terug in Amsterdam en Oegstgeest.

Ik heb het boek met bewondering voor de keuze die de vrouwen maakten gelezen. Dat roept de vraag op: ‘wat zou ik hebben gedaan’. De voortdurende spanning waarmee onderduikers moesten leven. Met afschuw gelezen over de kampen: een onmenselijk bestaan zonder eten, met veel zieken en altijd de jeuk van ongedierte. Gelezen met in het achterhoofd: ‘opdat wij nooit vergeten’.

Bekijk de video: Roxane van Iperen over ‘t Hooge Nest 

De val van Annika S. – Jo Simons & Annejet van der Zijl

De val van Annika S. – Jo Simons & Annejet van der Zijl

De val van Annika S.
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Annika Schaeffer is een ambitieuze Duitse politica die een luxe leventje leidt als partner van een zoon uit een rijkeluisfamilie. Als uitkomt dat ze gelogen heeft over haar afkomst en opleiding gaan plotseling alle deuren voor haar dicht. Ze kan haar creditkaart niet meer gebruiken. Het enige wat nog werkt zijn haar pinpassen van de partij en de ov-kaart die ze als partijlid heeft.

In paniek besluit ze met de trein naar Nederland te reizen. Daar huurt ze een auto om naar een vakantiepark aan de Noord-Hollandse kust.  Als kind is ze daar met haar grootouders geweest. Ook wordt haar tas nog gestolen, waardoor ze alleen nog een iPhone en wat contant geld heeft. Ze betrekt daarom een heel eenvoudig en goedkoop huisje. Ze slaat zich erdoorheen door wat ze nodig heeft bij de kringloopwinkel te kopen en op het park als schoonmaakster aan de slag te gaan. Er blijft niets over van haar glamoureuze leven.

In de proloog van het boek komt een andere Duitse vrouw naar voren tijdens haar doodsstrijd. Hoe de twee bij elkaar komen en wat ze met elkaar te maken hebben, komt in de loop van het boek naar voren. Ook is er een rol weggelegd voor een politieagent waarmee Annika meerdere keren te maken krijgt.

Het boek is in een goede stijl geschreven en leest erg vlot. De geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, de bekende omgeving van Noord-Holland en het innerlijk leven van Annika maken dit voor mij tot een lezenswaardig boek. Ik kan mij voorstellen dat echte thrillerlezers niet helemaal tevreden zijn, want de ontknoping leek mij niet heel sterk. Ik lees verder geen thrillers, dus daar wil ik niet over oordelen. Ik had dit boek gekozen omdat ik een bijeenkomst met Annejet van der Zijl zou bijwonen. Ik ken een aantal van haar non-fictie boeken en vond dit geschikt om vooraf te lezen. Het boeide mij van begin tot eind.

Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht – Mark Haddon

Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht – Mark Haddon

 

heeft jouw bibliotheek dit boek?

De 15-jarige Christopher is autistisch. Hij begrijpt emoties niet goed en kan veel situaties niet goed overzien, maar is een kei in wiskunde en logica. Wanneer hij de hond van de buurvrouw dood in haar tuin vindt, besluit hij op onderzoek uit te gaan om uit te vinden wat er is gebeurd. Door zijn zoektocht komt hij voor het eerst op plekken waar hij nog nooit is geweest. Hij begint met aanbellen bij alle buren in de straat. Dat levert al een paar antwoorden op, ook al is zijn vader er niet zo gerust op dat Christopher op onderzoek uit gaat. Wanneer Christopher meer te weten komt over het voorval komt de relatie met zijn vader op spanning te staan. Op weg naar zijn moeder probeert hij het station te vinden: hij slaat telkens rechtsaf, en wanneer hij dan weer op hetzelfde punt komt slaat hij linksaf, om weer rechtsaf te slaan. Op die manier loopt hij systematisch zijn woonplaats af totdat hij het station heeft gevonden. Op zijn reis kom je veel te weten over Christopher zelf en hoe zijn omgeving omgaat en -ging met zijn autisme.

Mark Haddon is de schrijver van Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht. Het verhaal is geschreven alsof Christopher het zelf op papier heeft gezet. Hierdoor word je meegenomen in Christophers gedachtegang, die eerst wel flink wennen is, maar naarmate je verder komt in het boek steeds begrijpelijker wordt. Het boek is geïllustreerd met verklarende tekeningen op basis van Christophers leefwereld, die een extra inkijkje geven in het brein van deze jongen. Het is duidelijk dat Christopher moeite heeft met bepaalde zaken, maar zijn manier van denken levert ook heel ontroerende en grappige passages op.

Dit is een boek dat vlot leest, met een eenvoudig verhaal maar een complex hoofdpersonage. Het boek is geschikt voor lezers vanaf ongeveer 15 jaar oud, maar voor volwassenen zeker ook leuk om te lezen. Een tip voor wie op zoek is naar een hartverwarmend boekje voor tussendoor.

De dag dat de tijd stil stond – Rachel Joyce

De dag dat de tijd stil stond – Rachel Joyce

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Het is 1972. Om de tijd weer gelijk te laten lopen met de omwentelingen van de aarde, worden er twee seconden aan de tijd toegevoegd. De 11-jarige Byron hoort dit van het slimste jongetje uit de klas, James, en is zwaar onder de indruk. Op de dag dat het staat te gebeuren is Byron gespannen. Wanneer hij met zijn moeder en zusje op weg is naar school, neemt zijn moeder voor een keer een kortere route door een arbeiderswijk. Byron houdt zijn horloge gespannen in de gaten, om niet te missen wanneer de tijd wordt verzet. Dan denkt hij het te zien: de wijzer verspringt! Hij laat zijn horloge aan zijn moeder zien, die daardoor een meisje op een kinderfiets aanrijdt. Byron gelooft dat dit misschien niet was gebeurd als de tijd niet was veranderd. Kan die nog worden teruggedraaid?

Vijftig jaar later probeert de vijftiger Jim zijn leven weer op de rails te krijgen na jaren in een inrichting te hebben doorgebracht. Zijn geheugen is door elektroshocktherapie aangetast en hij gedraagt zich merkbaar ‘anders’. Dwangmatig probeert hij zijn leven structuur te geven: hij groet ieder object in de caravan waarin hij woont en plakt alle randen af met tape zodat hij veilig is. Zijn collega’s in de cafetaria waarin hij werkt doen hun best om Jim te helpen.

De dag dat de tijd stilstond van Rachel Joyce is een mooie roman over trauma, schuldgevoel en vriendschap. De verhaallijnen van Byron en Jim lopen door elkaar maar ontmoeten elkaar aan het eind van het boek op verrassende wijze. Hoewel de thema’s zwaar kunnen zijn, biedt het kindperspectief van Byron ook wat lichtvoetigheid en zit er hier en daar ook leuke humor in. Een echte aanrader! Toen ik mijn eigen boek eens vergeten was mee te nemen, ben ik de bibliotheek ingedoken om die middag toch nog even door te kunnen lezen. Het verhaal liet me niet los, en ook na het uitlezen van het boek bleef het nog een tijdje in mijn hoofd rondhangen.

 

Het goede leven – Annegreet van Bergen

Het goede leven – Annegreet van Bergen

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Na het succes van Gouden Jaren schreef Annegreet van Bergen onlangs het vervolg Het goede leven, over hoe Nederland in de laatste vijftig jaar steeds welvarender werd.

Voor Het Goede Leven sprak ze met veel mensen over hun herinneringen en zo tekende ze als het ware een stuk sociale geschiedenis op, geïllustreerd met vele foto’s. Hierdoor wordt het een feest van herkenning voor de generatie van de babyboomers die zijn opgegroeid in de jaren vijftig en zestig. Ook ik heb ervan genoten.

Ze beschrijft hoe hoe de wereld voor veel mensen een stuk groter werd door de komst van radio en televisie, en natuurlijk nog later de computer en internet. Voor veel Nederlanders kwam ook het bezit van een auto binnen bereik en daardoor kwam het toerisme op gang. Hele gezinnen trokken in de vakantie bepakt en bezakt in hun auto, al dan niet met caravan, naar het verre Duitsland of Frankrijk; wél met eigen aardappelen en ingeblikt vlees.

Overigens veranderde ook de culinaire smaak van de Nederlanders door dat reizen, de Chinese restaurants en de pizzeria’s deden hun intrede, zij het uiteraard aangepast aan de Hollandse smaak.

Vooral voor vrouwen is het leven in de laatste helft van de vorige eeuw sterk verbeterd. Huisvrouwen waren dolgelukkig met arbeidsbesparende apparatuur, zoals wasmachines en stofzuigers. Maar ook op de arbeidsmarkt keerden zich dingen ten goede voor vrouwelijke werknemers. Zo was het voorheen “normaal” dat vrouwen stopten met werken als ze zwanger waren, sterker nog, vaak was het zelfs verplicht om te stoppen, soms al meteen na het huwelijk en zonder dat er sprake was van zwangerschap.

Bovenstaande voorbeelden zijn maar een kleine greep uit de gevarieerde inhoud van het boek. Er komt nog veel meer aan bod, zoals het onderwijs, de politiek, de gezondheidszorg en de huisvesting. Erg leuk om te lezen.

Wat ik zelf erg prettig vond is dat Van Bergen niet vervalt in nostalgie. Want wat ze goed duidelijk maakt, is dat het vroeger echt niet allemaal beter was, zoals veel oudere mensen vaak verzuchten. Wij mogen van geluk spreken dat wij in Nederland wonen, want ook al mopperen we vaak op van alles en nog wat, we hebben het hier toch gewoon erg goed!

Bekijk een interview met Annegreet van Bergen door Barts Boekenclub: