Judas – Amos Oz

Judas – Amos Oz

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Van de onlangs overleden schrijver Amos Oz heb ik ooit het prachtige boek Een verhaal van liefde en duisternis gelezen. Zijn overlijden was voor mij de aanleiding om nu zijn laatste boek, Judas, te gaan lezen. Het is geen gemakkelijk boek, maar waarom zou het altijd makkelijk moeten zijn? Oz was één van de belangrijkste Israëlische schrijvers en hij roert grote thema’s aan in zijn boeken. In Judas gaat het – onder andere –  over verraad, de verhouding tussen het jodendom en het christendom, en over de staat Israël.

Jeruzalem, eind jaren 50 van de vorige eeuw: Sjmoeël Asj is een jonge student die zijn studie wegens financiële problemen moet beëindigen, terwijl hij juist aan zijn scriptie werkte over “Jezus in de ogen van de joden”. Hij neemt een baantje aan bij de invalide bejaarde Gersjom Wald. Het is simpel werk, hij moet de oude heer een paar uur per dag gezelschap houden, met hem discussiëren over de onderwerpen die Wald aandraagt, en hem voorzien van zijn natje en droogje. In ruil daarvoor krijgt Sjmoeël kost en inwoning.

In het huis woont ook nog een vrouw, de ietwat geheimzinnige Atalja Abarbanel, tot wie Sjmoeël zich bijzonder voelt aangetrokken, hoewel zij veel ouder is dan hij. Zij is de dochter van de man die ooit als enige een tegengeluid gaf toen de staat Israël werd opgericht. Iedereen schaarde zich achter Ben Goerion, maar Abarbanel voorzag generatieslang oorlog en bloedvergieten, hij pleitte voor een samenleving zonder staatsgrenzen, een land waarin Arabieren en joden vreedzaam zouden kunnen samenleven. Dat werd hem niet in dank afgenomen, hij werd gezien als een verrader en een Arabierenvriend.

Zijn dochter Atalja trouwde met Micha, de zoon van Gersjom Wald. Wald was een vurig aanhanger van Ben Goerion, maar toen Micha op afschuwelijke wijze om het leven kwam tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog, stond zijn wereld op z’n kop.

Met Sjmoeël praat Wald over deze dingen en ook over Judas Iskariot, die de geschiedenis inging als verrader van Jezus. Sjmoeël heeft veel over dit onderwerp gelezen en hij ziet Judas als de grondlegger van het christendom. Als hij Jezus niet had verraden, was Jezus de vergetelheid in gegaan, was het christendom niet ontstaan, en zou de geschiedenis een heel ander verloop hebben gehad.

Ik vond Judas een bijzonder en boeiend boek. Om over na te denken!

Bekijk de video: Buitenhof met Amos Oz over “Judas”

Aan de oever van de Seine – Jennifer Robson

Aan de oever van de Seine – Jennifer Robson

heeft jouw bibliotheek dit boek?

In mijn vakantie lees ik (als francofiel), altijd één of meerdere boeken over Frankrijk. Dit jaar Aan de oever van de Seine, een historische roman die speelt in de jaren 20 in Parijs.

De Engelse Lady Helen Montagu-Douglas-Parr is ernstig ziek geweest en haar geliefde heeft haar in de steek gelaten. Daarom besluit ze om naar haar tante Agnes in Frankrijk te gaan en daar een jaar te gaan schilderen en kunst te gaan studeren, om zo haar eigen rijke milieu te ontvluchten.

Ondanks de bezwaren van haar ouders, gaat ze toch en begint een leven als kunstenaar en ze maakt nieuwe vrienden, die haar helpen meer over zichzelf en het leven te leren kennen. Dit had ze nooit durven dromen, al valt de studie haar niet mee. De meester is erg streng, maar ze geniet volop en ook haar tante geniet van haar en vooral van haar nieuwe vrienden, waaronder Sam Howard. Sam, een Amerikaan, is correspondent voor de Chicago Tribune. Hij probeert de gruwelijkheden van de Eerste Wereldoorlog te vergeten. Helen wil het eerst niet toegeven, maar ze is toch echt verliefd op Sam. Hun relatie gaat moeizaam en vordert niet erg. Etienne, een van Helens vrienden, leert haar uiteindelijk wat vrijheid en liefde is.

De personages zijn goed uitgewerkt. Het boek boeit je vanaf het begin en Jennifer Robson geeft prachtig de sfeer van Parijs in de jaren 20 – 30 weer. Je voelt jezelf door Parijs lopen als je de beschrijvingen van de omgeving waarin Helen verkeert leest. Kortom: een echte aanrader voor wie van historische fictie houdt!

Dokter Zjivago – Boris Pasternak

Dokter Zjivago – Boris Pasternak

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

De afgelopen weken heb ik mij ondergedompeld in het Rusland van Dokter Zjivago. Directe aanleiding is de reeks Spraakmakende Boeken die dbieb organiseert. Dit boek zal als eerste worden besproken op 2 oktober in de bibliotheek in Leeuwarden.

Het verhaal van Dokter Zjivago herinnerde ik mij matig. Natuurlijk wel de film gezien die in 1965 verscheen, maar deze vertelt maar een deel van het boek. Vooral de romantische versie: over een man die niet kan kiezen tussen twee vrouwen, Tonja en Lara. Met de één is hij gelukkig getrouwd, maar ziet hij meer als zijn beste vriend, met Lara beleeft hij ware hartstocht.

Het boek begint met de begrafenis van de moeder van de jonge Joeri Zjivago en de zelfmoord van zijn vader. Dit speelt zich af aan het begin van de revolutie van 1905. Joeri groeit op bij pleegouders en gaat later geneeskunde studeren. Hij trekt veel op met Michael Gordon, die net als Joeri een joodse achtergrond heeft. Tijdens de Eerste Wereldoorlog wordt Joeri dokter bij het Russische leger. Hier komt hij Lara opnieuw tegen, nadat zij elkaar hebben leren kennen tijdens de studie. Na de oorlog trekt Joeri naar Tonja in Moskou. Als de Russische Revolutie in 1917 uitbreekt trekken Joeri, Tonja, hun zoontje en haar ouders naar de Oeral. Om de tijd door te komen gaat hij vaak naar de bibliotheek om onderzoek te doen en artikelen te schrijven. Daar ontmoet hij Lara weer en beginnen zij een verhouding. Op een gegeven moment dwingt een groepje revolutionairen hem als arts zich bij hen aan te sluiten. Na enkele jaren deserteert hij en gaat samenwonen met Lara. Tonja is onvindbaar. Als de revolutionairen hem dreigen te doden vlucht Lara en Joeri reist naar Moskou om Tonja te zoeken. Daar sterft hij zonder haar te vinden in 1929, eenzaam en arm

Dit is in grote lijnen het verhaal van Dokter Zjivago. Maar er is natuurlijk veel meer. Er zijn ontelbare uitweidingen over personen waar hij mee in aanraking komt, over de omstandigheden tijdens de Eerste Wereldoorlog, de revolutie en de daar op volgende burgeroorlog, belevenissen tijdens die drie periodes en uitgebreide natuurbeschrijvingen. Het boek wordt afgesloten met 25 gedichten die een onderdeel van de roman zijn. In het begin had ik moeite met de ingewikkelde structuur van het verhaal en de onduidelijke hoofd- en bijzaken. Ook hebben de vele personages soms twee of drie verschillende namen. Maar éénmaal aan het lezen kom je in een flow en wil je niets liever dan doorlezen en je laten meenemen in het leven van Dokter Zjivago.

En we vergeten omdat het moet – Maggie O’Farrell

En we vergeten omdat het moet – Maggie O’Farrell

En we vergeten omdat het moet
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Als Lexie Sinclair Innes Kent ontmoet, raakt ze meteen onder de indruk van hem. Ze woont op het platteland van Devon, maar zoekt na deze kennismaking een baan in Londen. Daar ontwikkelt zich een stormachtige liefde tussen hen. Innes zorgt ervoor dat ze werk krijgt bij hem op de redactie van het kunsttijdschrift Elsewhere. Ze weet zich daar te ontwikkelen tot een journalist met een gedegen kunstkennis. Na de plotselinge dood van Innes loopt het ook spaak bij het tijdschrift. Lexie vindt werk bij een krant op de advertentieafdeling. Ze weet zich door haar kennis al snel op te werken tot een gevierde journalist. Ze krijgt een knipperlicht relatie met Felix, waaruit een zoon geboren wordt. Ze wil beslist niet met Felix samenwonen of trouwen, maar ze delen wel het ouderschap. Lexie is dol op haar zoon en begint een rubriek in de krant waar ze over haar ervaringen met het moederschap schrijft.

Er is een tweede verhaallijn in dit boek, die niet minder boeiend is, maar zich vele jaren later afspeelt. Eline en Ted hebben net hun eerste kind gekregen. Het is heel spannend geweest. Het was een zware bevalling en Eline heeft het maar net overleefd. Ze zitten in een moeilijke periode waarin het lijkt of het leven alleen bestaat uit voeden, verschonen en een huilende baby. Eline denkt terug aan haar jeugd en verlangt naar haar moeder die in Finland woont. Ted krijgt rare momenten van afwezigheid. Hij weet niet wat er met hem aan de hand is. In de laatste hoofdstukken vindt de ontknoping plaats en komen de verhaallijnen eindelijk samen.

Een heel boeiend boek met herkenbare gevoelens van jonge ouders, het leven in Londen in twee tijdvakken en een opbouwende spanning over de ontknoping. Eindelijk wordt de titel duidelijk.

De Vogels – Tarjei Vesaas

De Vogels – Tarjei Vesaas

heeft jouw bibliotheek dit boek?

In De vogels van Tarjei Vesaas lees je over Mattis. Hij is een verstandelijk beperkte man die samen met zijn zus Hege in een huisje aan een groot meer woont. Door zijn beperking kan hij niet meedraaien zoals veel anderen dat doen.Hege en Mattis leven niet gemakkelijk samen: Mattis maakt soms opmerkingen waar Hege boos om kan worden, en hji begrijpt niet waarom. Hege heeft het niet makkelijk met rondkomen en moedigt hem aan om werk te zoeken. Ook al weet Mattis dat dit in het verleden telkens op teleurstellingen is uitgedraaid, hij probeert het opnieuw. Hij gaat bij een boer op het land werken, maar merkt al gauw dat hij niet zo snel meekomt als de rest. Twee anderen die met hem werken vormen een jong verliefd stelletje. Mattis wil eigenlijk niks liever dan dat wat zij hebben. Hij probeert uit alle macht de anderen bij te benen, maar het lukt niet en hij moet er weer mee stoppen.

Een van de hoogtepunten in zijn leven is het moment dat hij ziet dat de trek van de houtsnip is veranderd. De vogels vliegen nu direct over zijn huis heen. Uitgelaten probeert hij aan Hege duidelijk te maken waarom dit zo belangrijk is, waarom alles nu anders is, maar Hege begrijpt het niet. Voor Mattis is dit heel erg frustrerend. Op een dag gaat hij roeien op het meer, maar omdat de boot lek is strandt hij op een klein eilandje. Na een tijdje komen daar twee meisjes langs. Het wordt de beste dag van zijn leven: hij kan leuke gesprekken voeren met de meisjes en hij roeit ze naar de overkant, waar iedereen kan zien dat hij dit kan. Hege bedenkt dan dat Mattis wel veerman kan worden op het meer. Zijn veermanschap heeft echter ook een keerzijde: wanneer hij op een dag houthakker Jørgen meeneemt in de roeiboot, belandt die bij hem thuis en krijgen Hege en Jørgen een relatie. Dit brengt het al wankele evenwicht tussen Hege en Mattis wel heel erg uit balans. Mattis komt met een plan om Hege terug te winnen.

Ik vond dit boek heel bijzonder. Meeleven met Mattis is gemakkelijk door hoe zijn leefwereld door Vesaas is opgeschreven. Het is pijnlijk te merken waar hij tegen aanloopt als gevolg van zijn beperking. De vogels is een klein boek over een kleine wereld, met grootse impact. Een boek dat zowel tragisch als ontroerend is met een hoofdpersoon waar je je aan gaat hechten.