Archief van
Auteur: Maartje

Ik lees graag over relaties, familiegeschiedenis, emigratie en de invloed van historische situaties en geloof op mensen. Dat is weer verweven met mijn wens om zelf familiegeschiedenis te schrijven. In dbieb houd ik mij vooral bezig met de digitale bibliotheek. Het leuke van tips van dbieb is dat mensen weten wie een bepaald boek aanbeveelt.
Of de oleander de winter overleeft – Stefan Popa

Of de oleander de winter overleeft – Stefan Popa

Of de oleander de winter overleeft.
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Pitu, de hoofdpersoon van dit boek, heeft te horen gekregen dat hij een hersentumor heeft en nog maar een half jaar te leven heeft. Hij is gepensioneerd burgemeester van het dorp Crushuva, hij is vader van een volwassen dochter Samarina en hij is erg gehecht aan zijn volk de Aroemenen met hun eigen taal.

Nadat hij het slechte nieuws te horen heeft gekregen praat hij er met niemand over. Hij wil niet dat mensen medelijden met hem hebben. Hij maakt de verkering uit met zijn vriendin Ecaterina en gaat op zoek naar zijn herkomst. Hij is de zoon van een vrijheidsstrijder Costa die hij zelf niet gekend heeft. Zijn moeder Aretia heeft een stormachtige liefdesaffaire met Costa beleefd. In die korte periode heeft Costa haar veel verteld over zijn streven om een land voor de Aroemenen te verwerven. Hij heeft in de Tweede Wereldoorlog onder meer met Benito Mussolini onderhandeld. Al zijn omzwervingen heeft hij in de korte periode die ze samen waren, met haar gedeeld en zij heeft dat Pitu weer bij gebracht. Pitu heeft daar altijd veel met de aroemeense cultuur gehad. Daarom heeft hij zijn dochter Samarina genoemd, naar de plaats van herkomst van zijn vader Costa. Pitu heeft er plaats nooit bezocht, maar nu hij weet dat hij niet meer lang te leven heeft gaat hij er alleen naar toe. Hij ontmoet daar een heel oude vrouw, de zuster van zijn vader, die hem een andere kant van het verhaal van zijn vader vertelt. Daardoor wordt het ook duidelijk waarom zijn vader nooit terug gekomen is. Als Pitu terug komt is hij klaar om te sterven.

Het is een prachtig verhaal over wat een mens doet als hij niet meer lang te leven heeft. Daarnaast komt de aroemeense geschiedenis, die door bijna iedereen is vergeten, tot leven in dit verhaal. Een boek om je heerlijk door mee te laten slepen.

Stefan Popa (1989) is auteur en zelfstandig journalist van half Nederlandse en half Roemeense afkomst. Hij woont en werkt in Baarn en heeft tot nu toe vier romans gepubliceerd. Lees meer op zijn website.

Het uiterste der zee – Pauline Broekema

Het uiterste der zee – Pauline Broekema

Het uiterste der zee
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

In deze roman beschrijft Pauline Broekema de familiegeschiedenissen van twee Joodse families uit Noord Nederland. De hoofdpersonen zijn Mies Wolf en Meijer Nieweg die elkaar kort voor de Tweede Wereldoorlog ontmoeten en zich vestigen in Appingedam. Ze krijgen al snel een dochtertje Sara.

Als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt moet Meijer zich melden om naar Westerbork te gaan. Mies en Sara blijven achter en horen maar niets van hem. Er vinden  razzia’s plaats en Mies krijgt van de zenuwen last van haar ogen. Oogarts Bos in Groningen behandelt haar en geeft zijn telefoonnummer voor als ze hulp nodig heeft. Hij speelt een belangrijke rol in het verzet en kan patiënten tijdelijk onderbrengen in het Rooms Katholiek Ziekenhuis aan de Hereweg. Als Mies belt omdat ze niets meer ziet wordt ze daar opgenomen samen met haar buurmeisje Leen, dat haar bijstaat, en met haar dochtertje Sara. Dokter Bos heeft banden met de verzetsman Overdiep. Die haalt hen op en laat hen onderduiken in Fryslân. Mies en Leen bij hoofdmeester Attema in Oudehaske en Sara bij de familie Van Der Spoel in Nijehorne.

Na lange angstige jaren van binnen zitten worden Mies en Sara na de bevrijding herenigd. Ze wonen kort in Appingedam, maar trekken al snel in bij de zuster van Mies, die samen met haar man een textielzaak heeft in Heerenveen. Het leven wordt niet meer wat Mies er voor de oorlog van verwacht had. Het duurt jaren voor bekend is dat 90% van de joden uit Noord Nederland afgevoerd en vermoord is. Ook Meijer blijkt al in 1942 overleden te zijn.

Pauline Broekema heeft deze verhalen gebaseerd op archiefstukken, boeken en brieven. Het is allemaal waargebeurd. Van Pauline Broekema hoorde ik dat de titel ontleend is aan een Bijbeltekst uit Psalm 139: “Woonde ik aan het uiterste der zee; ook daar zou Uw hand mij geleiden”. Zij bedoelt ermee dat er altijd mensen om je heen zijn om te helpen.

Het is een boeiende geschiedenis omdat het zich zo dichtbij afspeelt en de levens van de verzetsmensen en de onderduikers beide zo goed beschreven worden. Het boek roept een enorme bewondering op voor de mensen die ieder op hun eigen manier hebben geholpen om joodse mensen door de oorlog te slepen.

Wolf – Kristien Hemmerechts

Wolf – Kristien Hemmerechts

Wolf
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Vladimir Oeltsjenko is de naam van een pianist die de stand-up comedian Leander begeleidt op tournees door Belgische dorpszaaltjes. Vladimir is verwekt in een one-night stand van twee heel jonge mensen. Zijn grootmoeder Baba, de moeder van zijn vader, heeft hem toen hij vijf dagen oud was afgepakt van zijn moeder die te jong was om voor hem te zorgen. Zijn ouders hebben elkaar nooit weer gezien. Pas na vijftig jaar treffen ze elkaar bij de begrafenis van Baba.

Vladimir groeit op bij Baba, in een Russisch-Belgische familie waar een sfeer van opportunisme, verslaving, misbruik en intimidatie heerst. Als Vladimir er pas veel later achter komt dat Baba niet zijn moeder is groeit er een woede in hem die hij niet kan bedwingen. Hij gaat daarvoor in therapie, maar de meeste therapeuten bereiken niets bij hem. Totdat hij therapie krijgt van Lieselotte, een beginnend therapeut waar hij zich goed bij voelt. In de kerstvakantie vertrekt ze naar een therapeutische gemeenschap om uit te rusten. Hij boekt daar ook een kamer om bij haar in de buurt te zijn. Als de eigenaresse van de gemeenschap samen met Vladimir bij glad weer met beijzelde ramen in de auto naar de bakker rijdt vindt er een onwaarschijnlijk ongeluk plaats. De auto slipt en kantelt en raakt daarbij Lieselotte die daar toevallig wandelt. De eigenaresse en Vladimir zijn beide gewond geraakt. De meeste bewoners van de gemeenschap verdenken Vladimir ervan dat hij het ongeluk veroorzaakt heeft. Alleen Tessa gelooft dat hij onschuldig is. Kort daarna overlijdt Baba. Vladimir gaat samen met Tessa naar de begrafenis. Daarna lukt het hem om zijn woede af te leggen en het verlangen naar liefde vorm te geven. Hij voelt voor het eerst hoe het is om van iemand te houden.

Ik heb dit boek gelezen omdat Kristien Hemmerechts naar dbieb Leeuwarden eind vorig jaar kwam om een leesclubbijeenkomst bij te wonen. Ik was erbij en vond het heel interessant om te horen hoe het boek tot stand is gekomen. Kristien kent een familie die vergelijkbaar is met deze. Iemand uit dit gezin voelt zoveel woede dat alle andere gevoelens geblokkeerd worden. Het ongeluk dat beschreven wordt, heeft echt in de krant gestaan, maar vond niet plaats in deze familie. Ik vond het waardevol om deze bijeenkomst bij te wonen. Ik waardeer het boek meer nu ik de achtergrond ken. Het is een bemoedigend boek waarin de wolf in Vladimir getemd wordt door de onvoorwaardelijke liefde van Tessa.

Middaguur – Dörte Hansen

Middaguur – Dörte Hansen

Middaguur
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Ingwer Feddersen keert terug naar zijn geboortedorp om voor zijn grootouders te zorgen. Hij woont in Kiel, waar hij als gepromoveerd archeoloog aan de universiteit werkt. Hij heeft een sabbatical genomen omdat zijn grootouders zich niet meer goed kunnen redden. Grootmoeder Ella is dementerend en grootvader Sönke drijft nog altijd het dorpscafé, maar wordt steeds stijver en krakkemikkiger.

Het dorp is niet meer zoals in Ingwers jeugd. Eerst was er de ruilverkaveling, toen de schaalvergroting en het omkappen van bomen voor wegverbreding. In zijn jeugd kwamen de meeste dorpsbewoners regelmatig in het café, alle feesten werden er gevierd en er was een levendig verenigingsleven. Nu zijn er nog een paar vaste klanten en er is wekelijks een linedance avond die georganiseerd wordt door een vroegere klasgenoot van Ingwer.

Ingwer is gekomen uit schuldgevoel. Hij kon goed leren en ging als een van de weinigen uit het dorp naar het gymnasium en later naar de universiteit. Hij is de zoon van Marret, een zwakbegaafde vrouw en de enige dochter van Ella en Sönke. Zijn grootouders hebben hem opgevoed. Zijn grootvader heeft hem als baby tegen zich aan gedragen omdat hij altijd koud was, hij heeft hem alles geleerd over het café en over de werkzaamheden op zijn kleine boerderijtje dat hij er naast had. Dat leven wilde Ingwer niet en hij trok naar de stad. In de stad woont hij al jaren samen met twee oud studiegenoten, die beide afkomstig zijn uit een hoger milieu en waar hij zich nooit helemaal bij thuis is gaan voelen.

In dit boek komt de verscheurdheid van Ingwer naar voren: waar hoort hij thuis, in de stad of op het platteland. Wat wil hij na de sabbatical met zijn leven gaan doen? Met volle inzet maakt hij het leven van zijn grootouders zo aangenaam mogelijk en ondertussen rijpt er bij hem een beeld van een mogelijke toekomst.

Ik vond het een geweldig boek. Het wordt verteld door een alwetende vertellen waardoor je als ook allerlei familiegeheimen te weten komt, maar de focus ligt op het proces dat Ingwer doorloopt. Een heel mooi vervolg op het debuut van Dörte Hansen: Het oude land. Dit boek heeft hetzelfde thema, maar hierin is ze milder en nog steeds humoristisch. Een aanrader.

Huis in brand – Kabila Shamsie

Huis in brand – Kabila Shamsie

Huis in Brand
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

In Huis in brand wordt beschreven hoe de levens van de leden van twee Pakistaans-Britse gezinnen in Londen met elkaar verweven raken. Het boek bestaat uit vijf hoofdstukken, voor elke hoofdpersoon een: Isma, Eamonn, Parvaiz, Aneeka en Karamat.

De vader van Isma, Parvaiz en Aneeka heeft het gezin verlaten als moslimstrijder, waarschijnlijk voor Al Qaida. Hij is omgekomen en ze hebben hem niet weer gezien. Moeder en kinderen hebben daarna afstand genomen van zijn politieke ideeën. Na de dood van hun moeder heeft Isma haar studie onderbroken om voor de tweeling Parvaiz en Aneeka te zorgen. Als die 19 jaar zijn, pakt ze haar studie weer op en krijgt de kans om in Amerika verder te studeren. Daar ontmoet ze Eamonn. Eamonns vader Karamat houdt afstand van zijn Pakistaanse afkomst en heeft een mooie politieke carrière opgebouwd in Londen. Hij is net benoemd tot minister van binnenlandse zaken. Eamonn is in Amerika om zijn eigen weg te zoeken. Tot dan toe is hij een verwend joch dat niet veel presteert. Isma vertelt hem het verhaal van haar vader en haar familie. Als Eamonn terug naar Londen gaat ontmoet hij Aneeka, waarna ze smoorverliefd op elkaar worden.

Ondertussen is Parvaiz in handen gevallen van IS-ronselaars. Hij vertrekt naar Het Kalifaat om te gaan werken voor de afdeling media. Al snel blijkt dat hij niet tegen de omstandigheden daar is opgewassen. Hij vraagt hulp aan Aneeka en probeert te vluchten. Aneeka  probeert via Eamonn de hulp van diens vader te krijgen. Dat lukt niet. Dan wordt Parvaiz tijdens zijn vlucht door een medestrijder voor de deur van de Britse ambassade neergeschoten. Eamonns vader verbiedt dat het lijk naar Groot Brittannië wordt gebracht. Het moet naar Pakistan overgebracht worden. Daarna ontvouwen zich de tegenstellingen tussen politiek en familiaire betrekkingen op een meeslepende manier.

Het verhaal is een weerspiegeling van het verhaal van Antigone. De namen van drie hoofdpersonen lijken op die van het oorspronkelijke verhaal. Kabila Shamsie heef het zo boeiend beschreven in een vlotte stijl dat je aandacht tot het laatst toe vast gehouden wordt. Als lezer krijg je begrip voor de actuele tragiek van de Jihad-gangers en de gezinnen waaruit deze afkomstig zijn.