Archief van
Categorie: Literaire roman

Ik ben er niet – Lize Spit

Ik ben er niet – Lize Spit

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

In 2018 debuteerde Lize Spit met Het smelt, wat ik onmiddellijk las omdat ik in het voor mijn studie een bepaalde hoeveelheid recente literatuur moest lezen. Het boek maakte een enorme indruk op mij, niet alleen door het vertelde verhaal, maar ook de manier waarop Lize Spit dit had opgebouwd: afwisselende chronologie, spannend tot aan het eind en verschrikkelijk beklemmend. Het dikke boek had ik in een mum van tijd uit. Toen kwam 2020 en verscheen van haar hand Ik ben er niet. Weer een boek van formaat, weer een verhaal dat een stevige indruk op mij heeft achtergelaten.

In Ik ben er niet lees je over Leo en Simon, een samenwonend stel dat elkaar heeft gevonden in het feit dat ze beiden hun moeder moeten missen. Leo werkt in een winkel voor zwangerschapskleding en boeken, Simon is designer bij een grafisch vormgevingsbedrijf en kiest ervoor om zelfstandig aan de slag te gaan. Ze redden het samen in hun appartement met hun kat Daan, totdat Leo gaat merken dat Simon vreemd gedrag vertoont. Simon verliest zich in zijn werk en heeft grootse plannen, maar is tegelijkertijd erg paranoïde. Leo doet haar best om Simon te helpen, maar verliest hierdoor ook een stukje Leo. De situatie loopt enorm uit de hand en kent een lange nasleep van herstel en elkaar opnieuw proberen te vinden.

Ook Ik ben er niet is een erg spannende en beklemmende roman. Net als in Het smelt kent dit verhaal ook een afwisselende chronologie tussen het leven vóór en het leven na het moment dat alles uiteen valt. Toch is dit een heel ander boek geworden. Ik heb met spanning gelezen en het verhaal eigenlijk nog niet helemaal los kunnen laten. De mentale problematiek van Simon, de liefde van Leo die in al haar pogingen het beter te maken tot uitdrukking komt, de manier waarop je dierbaren kunt verliezen als het even ingewikkeld wordt: Lize Spit heeft een waanzinnige manier van schrijven over trauma. Een aanrader voor wie zich schrap wil zetten om iets te lezen.

  • Het smelt is ook te leen als e-book bij de onlinebibliotheek
  • Lize Spit over Ik ben er niet bij De Zevende Dag:
Max Havelaar, of de koffieveilingen van de Nederlandse Handelmaatschappij – Multatuli

Max Havelaar, of de koffieveilingen van de Nederlandse Handelmaatschappij – Multatuli

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Deze klassieker uit de Nederlandse literatuur stond op de rol voor de lezingenserie Spraakmakende boeken van dbiebVanwege corona kon de lezing niet doorgaan. Maar wie weet komt er een herkansing. Zelf had ik het boek niet eerder gelezen, alleen het mooie maar treurige verhaal over Saïdjah en Adinda dat er deel van uitmaakt was me bekend.  

Het boek, dat is opgenomen in de Canon van Nederland, is in 1859 geschreven door Eduard Douwes Dekker onder de schuilnaam Multatuli en wordt na verschijning in 1860 een bestseller. Het is in feite één grote aanklacht tegen het wanbeheer van het Nederlands koloniaal bewind in Nederlands IndiëAls gevolg van het daar ingevoerde cultuurstelsel heerst er onder de inlandse bevolking armoede en honger. In het cultuurstelsel worden de inlanders uitgeknepen en gedwongen gratis en voor niks grond beschikbaar te stellen voor het verbouwen van producten die de Nederlanders veel geld opleveren. Douwes Dekker heeft zelf als ambtenaar in Nederlands Indië gewerkt en werd daar erg teleurgesteld over de behandeling van de inlandse bevolking.  

Het verhaal in het boek wordt verteld door Batavus Droogstoppel, makelaar in koffie, die zelf geen idee heeft wat er zich afspeelt in Nederlandse kolonie en een heel hoge hoed van zichzelf op heeft, want hij gedraagt zich immers braaf en godsvruchtig. Hij vertelt dat hij een pak papier met kopij voor een boek krijgt van een oud-klasgenoot. Deze noemt Droogstoppel denigrerend Sjaalman omdat hij te arm is om zich eemantel aan te schaffen. Wie arm is heeft dat aan zichzelf te wijten is de overtuiging van Droogstoppel.  Sjaalman vraagt Droogstoppel het boek te publiceren omdat hij er zelf de middelen niet voor heeft. Droogstoppel geeft Stern, een jonge stagiair op zijn kantoor, de opdracht de kopij te bewerken tot een boek. Stern laat vervolgens in zijn bewerking de persoon Max Havelaar verschijnen die het verhaal vertelt van Max Havelaar, assistent resident op Java. Het is de persoon van Max Havelaar die verslag doet van het wanbeheer in de kolonie. 

Er is veel te vertellen over het boek. Wat mij voornamelijk opviel is de geniale manier waarop het verhaal is opgebouwd, zoals hierboven in het kort beschreven. En, al is het taalgebruik gedateerd (soms even doorbijten), het is goed leesbaar. Ook humor ontbreekt niet, bijvoorbeeld wanneer Droogstoppel de vreselijke preken van dominee Wawelaar roemt. Wawelaar beweert onder andere dat de Nederlanders het uitverkoren volk zijn omdat ze zo hard werkenAl met al ben ik blij dat ik het heb gelezen.  

Als je de stilte ziet – Thomas Verbogt

Als je de stilte ziet – Thomas Verbogt

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

De anonieme toneelschrijver van halverwege de zestig, woont alleen op een woonboot aan de rand van de stad. Toen hij een tiener was, was hij getuige van een vechtpartij tussen zijn vader en de aan een oorlogstrauma lijdende overbuurman, meneer Hempel. Deze kwam in een inrichting terecht en mevrouw Hempel ging bij haar zus in Nieuw-Zeeland logeren. Hun zoon Alexander (Sander) werd opgenomen in het gezin van de verteller. Hij zou dolgraag vrienden worden met Sander maar er staat iets tussen hen in. Ook tot andere mensen voelt hij afstand en veel van hen verdwijnen allemaal uit het zicht. Bijvoorbeeld Lena die hij ontmoet in de trein uit Parijs. Zij trekt meteen bij hem in om dicht bij haar stervende vader te zijn. Na diens dood verdwijnt ze abrupt. Ook circusartieste Kaia, met wie hij een dochtertje krijgt, komt en gaat wanneer zij dat wil. In elke van deze relaties vindt hij iets terug van zichzelf. Zijn zus Marleen, pleegbroer Sander en jeugdliefde Martha vormen de rode draad in deze roman. Aan het einde van de roman komen alle lijnen samen.

Verbogt is één van mijn lievelingsschrijvers. Zijn melancholische overpeinzingen beschrijft hij in een prachtig taalgebruik. Mooie bespiegelingen en observaties wisselen elkaar af: “Het is zo stil dat je de stilte kunt zien”, “Toen was het zo stil, zo stil als de sneeuw en het licht, de teerheid ervan” en “Je moet je afvragen wat je ziet als je de stilte ziet”.

Uit het leven van een hond – Sander Kollaard

Uit het leven van een hond – Sander Kollaard

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Het verhaal beslaat maar één dag. Niet veel zou je zeggen, toch gebeurt er veel. Op een warme zaterdag in juli wordt Henk, 56 jaar oud en verpleegkundige, al vroeg wakker en meteen al stromen er nogal levensbeschouwelijke gedachten zijn hoofd binnen. Als Henk in actie komt en zijn hond Schurk gaat uitlaten merkt hij dat Schurk geen fut heeft en een zieke indruk maakt. Als Schurk er helemaal bij gaat liggen ontfermt een vrouw zich over hem. Henk, al geruime tijd gescheiden, vindt haar wel aantrekkelijk. 

Gedurende de dag ontplooit Henk meer activiteiten, zoals een bezoek aan de boekwinkel waar hij het boek ‘Kees de jongen’ voor zijn nichtje koopt. Hij gaat langs bij een oud-collega in een verpleeghuis en bij de slijter. Niet te vergeten een bezoek aan de dierenarts waar hij hoort dat Schurk aan hartfalen lijdt en niet lang meer te leven heeft. ‘s Avonds heeft hij een barbecue ter ere van de verjaardag van zijn nichtje die 17 wordt. In de bus ernaartoe zit de vrouw die hij die ochtend had ontmoet.  

De ziekte van Schurk doet Henk beseffen dat het leven eindig is en daardoor ontstaat er ruimte in zijn hoofd. Hij krijgt zowaar weer zin om het leven te vieren en merkt zelfs dat hij verliefd is geworden op de vrouw van die ochtend.  

Aan het eind van de dag zitten Henk en de hond samen op de bank. Dat was de dag uit het leven van de hond en de man.  

Dit verhaal waarin niks wereldschokkend gebeurt, maar waar het vooral gaat om kleine dingen, heeft mij van a tot z kunnen boeien. Dat komt vooral door de eenvoud van het verhaal en door de manier waarop de schrijver, op een beeldende en soms droge manier de zieleroerselen van Henk tevoorschijn tovert. En het heeft ook grappige elementen, bijvoorbeeld: Schurk houdt van muziek, van Für Elise, maar vooral van Une paloma blanca van de George Baker Selection.

De ondergrondse spoorweg – Colson Whitehead

De ondergrondse spoorweg – Colson Whitehead

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Hoe actueel dit boek van de Amerikaanse schrijver Colson Whitehead in de huidige tijden van veel aandacht voor rassendiscriminatie en etnisch profileren! Met dit boek ontving de schrijver in 2016 de National Book Award.

Aan de hand van het verhaal van de zwarte slavin Cora vertelt het de geschiedenis van drie generaties slaven in de Verenigde Staten. Het verhaal begint rond 1850 in een katoenplantage in de staat Georgia, waar de elfjarige Cora zichzelf in verschrikkelijke omstandigheden overeind moet houden. Haar moeder, evenals Cora geboren op de plantage, is die plek ontvlucht en heeft haar moederziel alleen achtergelaten. Haar oma is al op jonge leeftijd uit West-Afrika ontvoerd door slavenhandelaren, naar Amerika gebracht en daar doorverkocht van de ene naar de andere eigenaar. Het leven op de plantage is keihard, de slaven zijn volslagen rechteloos, worden als vee behandeld en soms zelfs tot vermaak van gasten op de plantage gemarteld.

Op een dag vraagt Ceasar Cora met hem de plantage te ontvluchten naar het Noorden, waar zwarten minder onmenselijk worden behandeld. Na een paar weken te hebben geaarzeld besluit Cora met Ceasar mee te gaan. En dan begint de grote reis van Cora via onder andere de ondergrondse spoorweg. Met de term ondergrondse spoorweg wordt niet het netwerk van abolitionisten (degenen die de slavernij wilden afschaffen) bedoeld. In dit boek is de ondergrondse spoorweg een echt ondergronds tunnelstelsel met perrons. Via dit stelsel komt Cora in verschillende Amerikaanse staten terecht, waar ze wordt geholpen door blanken die hun eigen leven in de waagschaal stellen. Maar helaas is haar leven nog altijd niet zeker en wordt ze opgejaagd door slavenjagers. Maar ze zet door.

Alhoewel de gebeurtenissen vaak verschrikkelijk zijn is het een heel mooi boek. Het leest fijn door, het biedt veel informatie over de situatie rond slavernij in de VS, en het verhaal spreekt hoop uit. Hoop die vooral te danken is aan het positieve karakter en het doorzettingsvermogen van de hoofdpersoon Cora.