Archief van
Tag: dood

Ze hebben mijn vader vermoord – Edouard Louis

Ze hebben mijn vader vermoord – Edouard Louis

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Als Francofiel lees ik tijdens mijn vakantie graag een werk van een Franse schrijver. Deze keer viel mijn oog op het nieuwe boek van Edouard Louis.
Het is een aangrijpend literair verhaal. De auteur schrijft over het leven van zijn vader vanaf zijn geboorte tot zijn dood die naderend is. Hij probeert er achter te komen wat zijn vader in zijn leven allemaal heeft moeten doorstaan en waardoor het komt, dat zijn vaders leven is verwoest. Hij kan slecht praten met zijn vader, die uit een arbeidersmilieu komt en wiens geluk door de samenleving is verwoest.

Louis heeft geen leuke jeugd. Zijn vader is een harde man, die door zijn woede over “het ongeluk” dat hem treft, zich tegen de Franse staat keert. Hij uit dat door zijn vrouw en kind slecht te behandelen. Als het hem duidelijk wordt dat zijn enige zoon homofiel is wordt het allemaal nog zwaarder. Hun relatie, geteisterd door armoede en schaamte, is erg moeilijk. Louis vlucht vaak voor zijn vader en heeft medelijden met zijn moeder. De verwachtingen die de vader van het leven had, zijn totaal niet uitgekomen. Wanneer Louis later terugkomt in zijn vroegere woonplaats, ziet hij hoe de arbeiders destijds zijn uitgebuit door de politieke elite. Louis probeert te doorgronden wat zijn vader allemaal heeft moeten doorstaan. Hierdoor verandert de relatie tussen de vader en zoon en kun je spreken van een aangrijpende liefdesbetuiging van de zoon aan zijn steeds minder wordende vader. “De staat heeft mij kapotgemaakt!”. Een aanrader!

 

De goede zoon – Rob van Essen

De goede zoon – Rob van Essen

heeft jouw bibliotheek dit boek?

De ik-verteller in De goede zoon is een man van rond de zestig. Hij is schrijver van plotloze thrillers. Het verhaal speelt zich ongeveer twintig jaar na nu af en begint vlak na het overlijden van de moeder van de hoofdpersoon. In de tijd waarin het zich afspeelt is het leven heel verschillend van het nu, met robots, zelfrijdende auto’s en een ingevoerd basisinkomen, maar toch ook voor een groot deel hetzelfde. Het verlies van een dierbare en het verwerken daarvan is van alle tijden.

Wanneer een manuscript van de ik-figuur ook nog eens wordt afgewezen om een ‘teveel aan plot’, weet hij zich even geen raad. Gelukkig duikt dan Lennox op, een vriend en oud-collega bij het Archief, die hem meeneemt op een reis met nog onbekende bestemming. Ze reizen samen in een zelfrijdende auto, die niet alleen zijn weg kan vinden in het verkeer, maar ook gevoelens heeft. Het doel van de reis is wel bekend: het geheugen van een gedeelde kennis moet worden gerestaureerd. Hoe de hoofdpersoon hier iets mee te maken heeft is lang niet duidelijk.

Rob van Essen is met De goede zoon winnaar van de Libris Literatuurprijs. Het is niet vreemd dat dit bijzondere boek die prijs heeft gekregen: in het verhaal is niets toevallig, de toekomstwereld is geloofwaardig vormgegeven en de schrijfstijl is uniek. Je leest mee met alle gedachtegangen van de hoofdpersoon, wordt meegenomen in zijn dwalingen en komt heel erg dichtbij. De verschillende lagen en verhaallijnen komen op het einde samen tot een fraai einde. Het is geen boek dat je gemakkelijk wegleest: het zet je aan het denken, maakt je aan het lachen, is vervreemdend en vraagt er eigenlijk om nog eens herlezen te worden.

Bekijk het fragment: Rob van Essen leest voor uit De goede zoon

Hartschade – Hella de Jonge

Hartschade – Hella de Jonge

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Begin april woonde ik een lezing bij van Hella de Jonge (echtgenote van Freek) in het kerkje in Huizum (Leeuwarden). Zij vertelde over haar lichamelijke klachten, met name het slechte functioneren van haar hart. Onder de indruk van haar verhaal besloot ik haar boek Hartschade te lezen.

Het verhaal begint als Hella wordt opgenomen na een klein hartinfarct tijdens een fietstest in het ziekenhuis. Zij is er van overtuigd dat het in de genen zit. Haar opa leed aan angina pectoris, haar moeder overleed na een hartaanval. Haar vader overleefde er één. De doodsoorzaak van hun zoontje Jork (3 maanden oud) is nooit vastgesteld, maar zij weet zeker dat hij ook een hartafwijking had. Hun kleindochter Maggie overleed tijdens een operatie aan haar hart, 7 jaar oud.

Hella begint aan een rondgang langs vele (mannelijke) artsen in meerdere ziekenhuizen. Vaak voelt zij zich niet serieus genomen en wordt er slecht naar haar geluisterd. Een zoektocht naar de juiste diagnose. Hella krijgt veel medicijnen voorgeschreven maar deze verdwijnen vaak in een la. Naast het slecht functioneren van haar hart, heeft zij meer fysieke ongemakken. Deze zijn voor een deel terug te voeren op haar jeugd. Haar ouders overleefden de oorlog en dat beïnvloedde de opvoeding van hun drie kinderen. Veel aandacht ging naar het schrijven van liedjes voor o.a. ’t Schaep met de vijf pooten door haar vader, Eli Asser. Hij schreef om te bewijzen dat hij nog leeft. Tijdens de pubertijd besloot Hella niet meer te eten. Maandenlang lag zij in het ziekenhuis, slechts een paar keer bezocht door haar ouders. Op zeventienjarige leeftijd werd zij het huis uitgezet.

Haar ervaringen met artsen en ziekenhuizen worden afgewisseld met jeugdherinneringen. Haar vader leeft nog (hij overlijdt januari 2019) en zij belt hem iedere dag om 11.00 uur. Dit zijn soms sombere maar ook regelmatig hilarische gesprekken. Hij is een boek aan het schrijven over zijn leven met gruwelijke en mooie herinneringen. Samen kunnen ze daar goed over praten. Vreemd genoeg voeren zij de beste gesprekken als haar vader in het ziekenhuis ligt. Daar komen haar broer en zus ook ter sprake. Met beide heeft Hella geen contact meer. Mooi beschrijft Hella het contact met haar dochter Roos. Zij hebben een sterke band met elkaar omdat ze allebei weten hoe het is een kind te verliezen. Zij delen de pijn en de weg die zij volgden na de dood van hun kind.

Deze roman is geen somber verhaal geworden. Het is een pleidooi voor meer persoonlijke betrokkenheid van artsen bij hun patiënten zodat er een dialoog ontstaat, maar vooral een oproep aan artsen om zich bewust te zijn van het feit dat een hartinfarct bij vrouwen andere verschijnselen heeft dan bij mannen. Het hartinfarct bij vrouwen is wereldwijd doodsoorzaak nummer één. Ik vind het een indrukwekkend verhaal, zowel van Hella als van haar vader Eli. Ondanks alle nare belevenissen heeft ze haar geloof in de zorg niet verloren.

Hella de Jonge is ambassadeur van de Stichting Hart voor Vrouwen die geld inzamelt voor onderzoek naar het verschil tussen man en vrouw bij cardiologische diagnoses en behandelingen.

Reisverslag van een kat – Hiro Arikawa

Reisverslag van een kat – Hiro Arikawa

heeft jouw bibliotheek dit boek?

In Reisverslag van een kat lees je over de belevenissen van een straatkat. Deze kat houdt van zijn vrijheid, maar door een aanrijding op straat belandt hij alsnog bij iemand in huis. De jongeman die hem in huis heeft genomen blijkt Satoru te heten en neemt de zorg voor de kat op zich. Hij besluit om de kat Nana te noemen en de twee bouwen al snel een hechte band met elkaar op. Nana lijkt erg op de kat die Satoru vroeger had en Nana vindt het toch ook wel heel lekker om een fijn thuis te hebben.

Op een dag neemt Satoru Nana mee in zijn zilverkleurige busje. Ze gaan samen op reis en Nana ziet allerlei zaken voor het eerst in zijn leven: paarden, de zee, de berg Fuji, maar bovenal vrienden van Satoru. Door de ontmoetingen met deze vrienden (en soms zelfs een bijbehorende hond!) leer je als lezer Satoru steeds beter kennen. Je leert over gebeurtenissen in zijn leven die hem gemaakt hebben wie hij nu is, en bovenal zie je de waarde van vriendschap: de vrienden die ze bezoeken houden allemaal onvoorwaardelijk van Satoru. Tijdens de reis blijken de vrienden ook veel aandacht voor Nana te hebben, al begrijpt hij niet echt waarom. Dan komen ze bij de laatste stop van hun reis: de tante van Satoru. Hier wordt uiteindelijk duidelijk waarom Satoru Nana mee had genomen op deze reis, wat leidt tot een zeer emotioneel einde van het boek.

Ik begon in Reisverslag van een kat met het idee dat het een lekker, makkelijk te lezen boek zou zijn; leuk voor tussendoor. Het boek las voor het grootste deel inderdaad zo makkelijk, maar aan het einde, wanneer de ware reden van de reis duidelijk wordt, weet Hiro Arikawa enorm te raken en dit boek in één klap een diepere laag te geven. Het verhaal wist me ontzettend te ontroeren. Een aanrader voor iedereen die een huisdier heeft waarvan hij of zij enorm veel houdt!

Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken – Arjen van Veelen

Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken – Arjen van Veelen

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Met dit boek won Arjen van Veelen de Homerusprijs 2018 en de Lezersprijs BNG. Enigszins aangetrokken door de titel en het boekomslag ben ik dit boek gaan lezen. Het verhaal is gebaseerd op het overlijden van de schrijver Thomas Blondeau (1978-2013). Er komen twee verhaallijnen in voor: de belevenissen van Arjen met zijn vriend Tomas en het bezoek van Arjen aan Alexandrië voor zijn onderzoek naar Alexander de Grote. De twee mannen leren elkaar kennen tijdens hun studietijd in Leiden. Arjen is student klassieke talen en Tomas studeert literatuurwetenschap. Ze zitten dan vaak urenlang in een café met elkaar te praten of te zwijgen. De vriendschap blijft ook na hun studie bestaan. Ze verhuizen beiden naar Amsterdam. Arjen wordt journalist en Tomas gaat boeken schrijven.

Het echte verhaal begint als Tomas aan een hartslagaderbreuk overlijdt. Arjen staat dan op het punt te emigreren naar Amerika voor het werk van zijn vrouw. Arjen raakt erg van slag door dit overlijden. Temeer als er plotseling heel veel ‘vrienden’ zich melden via Facebook: ‘een festival in rouw’. Zelf is hij bang voor de eenzaamheid zonder Tomas. Arjen gaat bloederige filmpjes op internet bekijken om zijn lijden te voelen. Vooral het opruimen van de kamer van Tomas confronteert hem met zijn dood. Het beschrijven van de kleinste voorwerpen die ze tegenkomen toont de rouw om zijn vriend. Om minder afstand te creëren vertrekt hij naar Egypte, ook omdat Tomas en hij elkaar daar ooit zouden treffen. Arjen start zijn onderzoek naar Alexander de Grote in de historische bibliotheek en gaat tevens op zoek naar de tombe van Alexander. Hij wil de drie romans en de gedichtenbundel van Tomas in de bibliotheek achterlaten.

Een mooi boek over een hechte vriendschap en het verlies van een goede vriend. Het combineren van gevoelens en feiten komt heel natuurlijk over: de gevoelens overheersen als het gaat over de gesprekken die de vrienden voerden en de autoritjes die ze samen maakten; de feiten worden soms onderstreept door de foto’s die in het boek zijn opgenomen. En de obelisken komen aan de orde bij een bezoek aan Austerlitz, een trip naar Stanley Beach, een obelisk op het strand van Scheveningen, de schenking van obelisken aan de Britten en aan Parijs, en de obeliskmanie in New York in 1880. Het doodshoofd van de omslag staat voor het doodshoofd op het bureau van Tomas.

Een interview met Arjen van Veelen op Lezentv.nl: