Archief van
Tag: dood

Hartschade – Hella de Jonge

Hartschade – Hella de Jonge

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Begin april woonde ik een lezing bij van Hella de Jonge (echtgenote van Freek) in het kerkje in Huizum (Leeuwarden). Zij vertelde over haar lichamelijke klachten, met name het slechte functioneren van haar hart. Onder de indruk van haar verhaal besloot ik haar boek Hartschade te lezen.

Het verhaal begint als Hella wordt opgenomen na een klein hartinfarct tijdens een fietstest in het ziekenhuis. Zij is er van overtuigd dat het in de genen zit. Haar opa leed aan angina pectoris, haar moeder overleed na een hartaanval. Haar vader overleefde er één. De doodsoorzaak van hun zoontje Jork (3 maanden oud) is nooit vastgesteld, maar zij weet zeker dat hij ook een hartafwijking had. Hun kleindochter Maggie overleed tijdens een operatie aan haar hart, 7 jaar oud.

Hella begint aan een rondgang langs vele (mannelijke) artsen in meerdere ziekenhuizen. Vaak voelt zij zich niet serieus genomen en wordt er slecht naar haar geluisterd. Een zoektocht naar de juiste diagnose. Hella krijgt veel medicijnen voorgeschreven maar deze verdwijnen vaak in een la. Naast het slecht functioneren van haar hart, heeft zij meer fysieke ongemakken. Deze zijn voor een deel terug te voeren op haar jeugd. Haar ouders overleefden de oorlog en dat beïnvloedde de opvoeding van hun drie kinderen. Veel aandacht ging naar het schrijven van liedjes voor o.a. ’t Schaep met de vijf pooten door haar vader, Eli Asser. Hij schreef om te bewijzen dat hij nog leeft. Tijdens de pubertijd besloot Hella niet meer te eten. Maandenlang lag zij in het ziekenhuis, slechts een paar keer bezocht door haar ouders. Op zeventienjarige leeftijd werd zij het huis uitgezet.

Haar ervaringen met artsen en ziekenhuizen worden afgewisseld met jeugdherinneringen. Haar vader leeft nog (hij overlijdt januari 2019) en zij belt hem iedere dag om 11.00 uur. Dit zijn soms sombere maar ook regelmatig hilarische gesprekken. Hij is een boek aan het schrijven over zijn leven met gruwelijke en mooie herinneringen. Samen kunnen ze daar goed over praten. Vreemd genoeg voeren zij de beste gesprekken als haar vader in het ziekenhuis ligt. Daar komen haar broer en zus ook ter sprake. Met beide heeft Hella geen contact meer. Mooi beschrijft Hella het contact met haar dochter Roos. Zij hebben een sterke band met elkaar omdat ze allebei weten hoe het is een kind te verliezen. Zij delen de pijn en de weg die zij volgden na de dood van hun kind.

Deze roman is geen somber verhaal geworden. Het is een pleidooi voor meer persoonlijke betrokkenheid van artsen bij hun patiënten zodat er een dialoog ontstaat, maar vooral een oproep aan artsen om zich bewust te zijn van het feit dat een hartinfarct bij vrouwen andere verschijnselen heeft dan bij mannen. Het hartinfarct bij vrouwen is wereldwijd doodsoorzaak nummer één. Ik vind het een indrukwekkend verhaal, zowel van Hella als van haar vader Eli. Ondanks alle nare belevenissen heeft ze haar geloof in de zorg niet verloren.

Hella de Jonge is ambassadeur van de Stichting Hart voor Vrouwen die geld inzamelt voor onderzoek naar het verschil tussen man en vrouw bij cardiologische diagnoses en behandelingen.

Reisverslag van een kat – Hiro Arikawa

Reisverslag van een kat – Hiro Arikawa

heeft jouw bibliotheek dit boek?

In Reisverslag van een kat lees je over de belevenissen van een straatkat. Deze kat houdt van zijn vrijheid, maar door een aanrijding op straat belandt hij alsnog bij iemand in huis. De jongeman die hem in huis heeft genomen blijkt Satoru te heten en neemt de zorg voor de kat op zich. Hij besluit om de kat Nana te noemen en de twee bouwen al snel een hechte band met elkaar op. Nana lijkt erg op de kat die Satoru vroeger had en Nana vindt het toch ook wel heel lekker om een fijn thuis te hebben.

Op een dag neemt Satoru Nana mee in zijn zilverkleurige busje. Ze gaan samen op reis en Nana ziet allerlei zaken voor het eerst in zijn leven: paarden, de zee, de berg Fuji, maar bovenal vrienden van Satoru. Door de ontmoetingen met deze vrienden (en soms zelfs een bijbehorende hond!) leer je als lezer Satoru steeds beter kennen. Je leert over gebeurtenissen in zijn leven die hem gemaakt hebben wie hij nu is, en bovenal zie je de waarde van vriendschap: de vrienden die ze bezoeken houden allemaal onvoorwaardelijk van Satoru. Tijdens de reis blijken de vrienden ook veel aandacht voor Nana te hebben, al begrijpt hij niet echt waarom. Dan komen ze bij de laatste stop van hun reis: de tante van Satoru. Hier wordt uiteindelijk duidelijk waarom Satoru Nana mee had genomen op deze reis, wat leidt tot een zeer emotioneel einde van het boek.

Ik begon in Reisverslag van een kat met het idee dat het een lekker, makkelijk te lezen boek zou zijn; leuk voor tussendoor. Het boek las voor het grootste deel inderdaad zo makkelijk, maar aan het einde, wanneer de ware reden van de reis duidelijk wordt, weet Hiro Arikawa enorm te raken en dit boek in één klap een diepere laag te geven. Het verhaal wist me ontzettend te ontroeren. Een aanrader voor iedereen die een huisdier heeft waarvan hij of zij enorm veel houdt!

Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken – Arjen van Veelen

Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken – Arjen van Veelen

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Met dit boek won Arjen van Veelen de Homerusprijs 2018 en de Lezersprijs BNG. Enigszins aangetrokken door de titel en het boekomslag ben ik dit boek gaan lezen. Het verhaal is gebaseerd op het overlijden van de schrijver Thomas Blondeau (1978-2013). Er komen twee verhaallijnen in voor: de belevenissen van Arjen met zijn vriend Tomas en het bezoek van Arjen aan Alexandrië voor zijn onderzoek naar Alexander de Grote. De twee mannen leren elkaar kennen tijdens hun studietijd in Leiden. Arjen is student klassieke talen en Tomas studeert literatuurwetenschap. Ze zitten dan vaak urenlang in een café met elkaar te praten of te zwijgen. De vriendschap blijft ook na hun studie bestaan. Ze verhuizen beiden naar Amsterdam. Arjen wordt journalist en Tomas gaat boeken schrijven.

Het echte verhaal begint als Tomas aan een hartslagaderbreuk overlijdt. Arjen staat dan op het punt te emigreren naar Amerika voor het werk van zijn vrouw. Arjen raakt erg van slag door dit overlijden. Temeer als er plotseling heel veel ‘vrienden’ zich melden via Facebook: ‘een festival in rouw’. Zelf is hij bang voor de eenzaamheid zonder Tomas. Arjen gaat bloederige filmpjes op internet bekijken om zijn lijden te voelen. Vooral het opruimen van de kamer van Tomas confronteert hem met zijn dood. Het beschrijven van de kleinste voorwerpen die ze tegenkomen toont de rouw om zijn vriend. Om minder afstand te creëren vertrekt hij naar Egypte, ook omdat Tomas en hij elkaar daar ooit zouden treffen. Arjen start zijn onderzoek naar Alexander de Grote in de historische bibliotheek en gaat tevens op zoek naar de tombe van Alexander. Hij wil de drie romans en de gedichtenbundel van Tomas in de bibliotheek achterlaten.

Een mooi boek over een hechte vriendschap en het verlies van een goede vriend. Het combineren van gevoelens en feiten komt heel natuurlijk over: de gevoelens overheersen als het gaat over de gesprekken die de vrienden voerden en de autoritjes die ze samen maakten; de feiten worden soms onderstreept door de foto’s die in het boek zijn opgenomen. En de obelisken komen aan de orde bij een bezoek aan Austerlitz, een trip naar Stanley Beach, een obelisk op het strand van Scheveningen, de schenking van obelisken aan de Britten en aan Parijs, en de obeliskmanie in New York in 1880. Het doodshoofd van de omslag staat voor het doodshoofd op het bureau van Tomas.

Een interview met Arjen van Veelen op Lezentv.nl:

The unknown bridesmaid – Margaret Forster

The unknown bridesmaid – Margaret Forster

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Margaret Forster, onlangs overleden, schreef het ene mooie boek na het andere. Om een of andere reden zijn deze boeken nooit in het Nederlands vertaald. Maar omdat veel mensen Engels lezen, wil ik toch dit Engelstalige boek hier bespreken.

Julia is kinderpsycholoog. Op haar spreekuur krijgt ze moeilijk opvoedbare kinderen, die onwenselijk gedrag vertonen. De beschrijvingen van deze gevallen worden in het boek afgewisseld met het verhaal van Julia zelf. Het blijkt dat er overeenkomsten te vinden zijn tussen veel van de kinderen die ze behandelt en haarzelf.

Als Julia acht jaar oud is, woont ze alleen met haar moeder in een dorp in Noord Engeland. Haar vader is omgekomen bij een auto-ongeluk toen ze een kleuter was. Als haar nicht Iris in Manchester gaat trouwen krijgt Julia de uitnodiging om bruidsmeisje te zijn. Ze is opgetogen en ziet zichzelf al in een roze jurkje op de bruiloft. Haar moeder komt met allerlei praktische bezwaren, maar uiteindelijk gaat het feest door, zij het niet in een roze jurk, maar in een eenvoudige cremekleurige.

Een paar dagen na de bruiloft voltrekt zich een drama; de bruidegom komt om door een IRA-aanslag. Iris blijft ontroostbaar achter, maar als een tijdje later blijkt dat ze zwanger is, is er weer iets van een toekomst in zicht. Julia’s moeder helpt Iris’ moeder en is vaak met Julia in Manchester te vinden. Julia begrijpt lang niet alles wat er om haar heen gebeurt. De volwassenen vertellen haar niets, of ze schepen haar met smoesjes af. Ze vult in haar verbeelding dus zelf maar in wat er aan de hand is. Als baby Reggie geboren wordt is iedereen blij en verrukt. Julia’s moeder is dol op de baby, en Julia voelt zich daardoor een beetje alleen gelaten. Op een dag als ze op de baby moet passen, gebeurt er iets dat grote gevolgen heeft voor alle betrokkenen. Julia is de enige die weet wat er precies is gebeurd, maar ze vertelt niets. Voortaan moet Julia leven met een geheim, en dat zal haar hele leven bepalen.

Als lezer leef je mee met Julia, het verhaal wordt verteld vanuit haar perspectief. Maar hoe verder het verhaal vordert, hoe meer dat gaat wringen. Is Julia wel het lieve meisje dat je als lezer voor ogen hebt? Kun je nog wel sympathie voor haar hebben? Lees en oordeel zelf, dit is een echte aanrader (ook voor leesgroepen).

 

 

 

De avond is ongemak – Marieke Lucas Rijneveld

De avond is ongemak – Marieke Lucas Rijneveld

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Na de positieve en minder positieve aandacht in de pers, werd ik nieuwsgierig naar dit boek.
Het verhaal speelt zich af in een gereformeerd boerengezin. Meteen in het begin gebeurt er iets verschrikkelijks: de oudste zoon Matties verdrinkt tijdens het schaatsen. De veearts komt het vertellen en de buurvrouw wordt gevraagd meteen de kerstboom op te ruimen. De vader laat het waterbed leeglopen op het erf, want dat deint teveel bij het huilen.

Het trieste begin van een indringend boek, verteld door Jas, een meisje van 12 jaar. Het gezin bestaat nog uit broer Obbe (16) en zusje Hanna (7).
Door het overlijden van Matties valt het gezin uit elkaar, alles verkilt. De ouders kunnen niet met elkaar praten: ‘over de doden praten we niet, die gedenken we’. De kinderen worden aan hun lot overgelaten, er worden geen verjaardagen meer gevierd. De maaltijden duren niet langer dan een kwartier en de moeder eet steeds minder.

Als de MKZ toeslaat, raakt de vader nog meer het spoor bijster. Hij zit hele dagen in zijn rookstoel en gaat alleen naar buiten om mollenklemmen te zetten.
Jas houdt altijd haar jas aan, bewaart van alles in de zakken als herinnering.
Met Hanna schept zij zich een droomwereld ‘aan de overkant waar de lichtjes zijn’. Daar zullen zij naar toe gaan met behulp van ‘de veearts’ of ‘Boudewijn de Groot’. Obbe raakt geobsedeerd door de dood en bedenkt morbide spelletjes. Onder het oog van Jas doodt hij zijn hamster, een konijntje, een vlinder en de haan laat hij door Jas doodslaan. Dit als offer om hun ouders te laten leven.
Aan het einde van het verhaal willen de ouders dat Jas haar jas uittrekt, want er wordt gekletst in het dorp over haar. Jas zegt dat dat niet kan omdat zij dan ziek wordt en dat ze niet wil ‘dat haar ouders doodgaan’.

Eigenlijk valt dit boek niet samen te vatten. De denkbeelden van Jas buitelen over elkaar heen, er worden heel veel metaforen gebruikt. Sommige recensenten zeggen té veel, ikzelf vind het juist mooi, fantasievol taalgebruik. Het meest getroffen werd ik door de gedachten van Jas en de afstand tussen de ouders en hun kinderen. Het verhaal deed mij erg denken aan het boek van Lize Spit, Het smelt. Beiden spelen zich af op het platteland en beschrijven de belevenissen van kinderen, meestal buiten het gezichtsveld van de ouders.