Archief van
Tag: Duitsland

Middaguur – Dörte Hansen

Middaguur – Dörte Hansen

Middaguur
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Ingwer Feddersen keert terug naar zijn geboortedorp om voor zijn grootouders te zorgen. Hij woont in Kiel, waar hij als gepromoveerd archeoloog aan de universiteit werkt. Hij heeft een sabbatical genomen omdat zijn grootouders zich niet meer goed kunnen redden. Grootmoeder Ella is dementerend en grootvader Sönke drijft nog altijd het dorpscafé, maar wordt steeds stijver en krakkemikkiger.

Het dorp is niet meer zoals in Ingwers jeugd. Eerst was er de ruilverkaveling, toen de schaalvergroting en het omkappen van bomen voor wegverbreding. In zijn jeugd kwamen de meeste dorpsbewoners regelmatig in het café, alle feesten werden er gevierd en er was een levendig verenigingsleven. Nu zijn er nog een paar vaste klanten en er is wekelijks een linedance avond die georganiseerd wordt door een vroegere klasgenoot van Ingwer.

Ingwer is gekomen uit schuldgevoel. Hij kon goed leren en ging als een van de weinigen uit het dorp naar het gymnasium en later naar de universiteit. Hij is de zoon van Marret, een zwakbegaafde vrouw en de enige dochter van Ella en Sönke. Zijn grootouders hebben hem opgevoed. Zijn grootvader heeft hem als baby tegen zich aan gedragen omdat hij altijd koud was, hij heeft hem alles geleerd over het café en over de werkzaamheden op zijn kleine boerderijtje dat hij er naast had. Dat leven wilde Ingwer niet en hij trok naar de stad. In de stad woont hij al jaren samen met twee oud studiegenoten, die beide afkomstig zijn uit een hoger milieu en waar hij zich nooit helemaal bij thuis is gaan voelen.

In dit boek komt de verscheurdheid van Ingwer naar voren: waar hoort hij thuis, in de stad of op het platteland. Wat wil hij na de sabbatical met zijn leven gaan doen? Met volle inzet maakt hij het leven van zijn grootouders zo aangenaam mogelijk en ondertussen rijpt er bij hem een beeld van een mogelijke toekomst.

Ik vond het een geweldig boek. Het wordt verteld door een alwetende vertellen waardoor je als ook allerlei familiegeheimen te weten komt, maar de focus ligt op het proces dat Ingwer doorloopt. Een heel mooi vervolg op het debuut van Dörte Hansen: Het oude land. Dit boek heeft hetzelfde thema, maar hierin is ze milder en nog steeds humoristisch. Een aanrader.

Ons gaat het in ieder geval nog goed – Ingrid Hoogendijk

Ons gaat het in ieder geval nog goed – Ingrid Hoogendijk

met ons gaat het in ieder geval nog goed
heeft jouw bibliotheek dit boek?

De Rotterdamse stoffenhandelaar Michiel Hoogendijk kwam in 1922 in het bezit van het landgoed Schakenhof in Oost-Pruisen. Hij leefde er met zijn gezin met zeven kinderen als een herenboer met het nodige personeel. Ze beleefden daar de opkomst van het nationaalsocialisme, de Tweede Wereldoorlog, de komst van de Russen en de ondergang van het Derde Rijk.

De schrijfster, Ingrid Hoogendijk, is een kleindochter van Michiel. Zij heeft na haar pensioen onderzoek gedaan naar haar familiegeschiedenis. Ruim tien jaar geleden kwam ze in het bezit van een groot brievenarchief met de brieven die de door Nederland en Duitsland verspreide familieleden aan elkaar schreven. Ze heeft tussen de brieven telkens kleine stukjes geschiedenis gezet om duidelijk te maken hoe de situatie op dat moment was. Op die manier wordt de inhoud van de brieven ook begrijpelijk.

Het boek begint met een beschrijving van het leven op Schakenhof. Op Schakenhof werden allerlei gewassen geteeld, maar er was ook een paardenfokkerij. De kinderen groeiden op in de natuur en met huisonderwijs. De oudste zoon Pieter ging uit huis toen hij in Königsberg naar het gymnasium ging. Hij werd voor zijn studie naar Amsterdam gestuurd. Daardoor zag hij ook vanuit Nederland hoe het in Duitsland verder ging.

Vanaf 1933 zagen de ouders al aankomen dat het niet goed ging in Duitsland. Zij lazen zolang het mogelijk was de Nederlandse kranten en kregen daardoor een bredere kijk dan de mensen om hen heen. De jongere kinderen waren behoorlijk Duits geworden. In 1937 trouwde de oudste dochter met een Duitse officier, die lid was van de SA.

De beschrijving van belevenissen van de verschillende familieleden tijdens de oorlog en het lot van Oost Pruisen dat onder de voet gelopen werd, geven samen een indringend beeld van de Tweede Wereldoorlog vanuit een in Duitsland wonend gezin. Vanaf 1944 worden de gebeurtenissen steeds tragischer: het gezin valt helemaal uit elkaar en meerdere gezinsleden vinden de dood door de oorlogssituatie. In de loop van de jaren na de oorlog krijgen alle overlevende kinderen weer contact met elkaar.

Ik heb dit boek met belangstelling en bewondering gelezen. Naarmate de oorlog vorderde werd het ook steeds spannender. Ik vind het knap dat de familiegeschiedenis aan de hand van brieven en interviews zo mooi in beeld is gebracht. Lees ook een recensie op het boekenblog Hebban.

Olga – Bernhard Schlink

Olga – Bernhard Schlink

heeft jouw bibliotheek dit boek?

De recensies over het nieuwe boek van Bernhard Schlink, Olga, zijn een beetje wisselend, maar dat neemt niet weg dat ik ervan heb genoten.

Het verhaal speelt zich af in Pruisen aan het begin van de twintigste eeuw. Het weeskind Olga woont in een dorp bij haar niet erg liefdevolle grootmoeder. Zij is een buitenbeentje op school en daardoor raakt zij bevriend met Herbert, ook zo’n kind dat er niet helemaal bijhoort. Er is wel een standsverschil, Olga is arm en Herberts ouders zijn rijke landeigenaren. De vriendschap wordt oogluikend toegestaan, vooral ook omdat Herberts zus Viktoria altijd van de partij is. Als ze ouder worden ontstaat er echter een liefdesrelatie tussen Olga en Herbert, en daar zijn de ouders en zus niet van gecharmeerd. Zij geven geen toestemming voor een huwelijk.

Olga wil zich ontworstelen aan haar milieu en gaat studeren. Zij wordt lerares in een dorp in Oost-Pruisen, voor haar het hoogst haalbare, en zij is daar trots op. Herbert is avontuurlijk van inslag en verlangt vooral naar de oneindige verten. Hij reist eerst naar Duits Zuidwest-Afrika en later naar Argentinië en vele andere landen. Na een paar jaar vat hij het plan op om naar de Noordpool te reizen, hij wil de Noord-Oostpassage voor Duitsland bevaarbaar maken. Er wordt een expeditie opgetuigd, Olga helpt Herbert bij de voorbereidingen, maar probeert niet hem tegen te houden. De expeditie vertrekt te laat in het jaar 1913 en de bemanning wordt overvallen door de vroeg invallende winter. Er wordt niets meer van de mannen vernomen, Herbert lijkt van de aardbodem verdwenen. En ondertussen breekt de Eerste Wereldoorlog uit.

Olga blijft lang hoop houden en brieven schrijven, maar moet zich neerleggen bij het idee van Herberts dood. Zij wordt doof op latere leeftijd en kan geen les meer geven. Zij wordt naaister, onder andere bij de ouders van Ferdinand, de verteller van het boek. Olga vertelt hem veel over Herbert. Zij vindt dat Herbert de dingen veel te groot zag; hij wilde de wereld, maar kon de kleine dingen van het dagelijks leven niet meer zien. Dankzij Ferdinand komen we ook meer te weten over de laatste levensjaren van Olga aan de hand van de brieven die ze stuurde aan Herbert, maar die altijd onbeantwoord bleven…

 

 

 

Tsjik – Wolfgang Herrndorf

Tsjik – Wolfgang Herrndorf

tsjikHet boek Tsjik van Wolfgang Herrndorf is inmiddels een cultboek en een bestseller in Duitsland. Een boek voor iedereen van 15 jaar en ouder. De hoofdpersonen zijn 14- en 15-jarigen en hun taal- en gedachtenwereld zijn goed getroffen. Vond je Joe Speedboot leuk, lees dit dan ook!

Maik Klingenberg is een verlegen jongen, zo saai als een slaappil volgens zijn klasgenoten. Hij heeft zelfs geen bijnaam en dan moet je wel erg niet-opvallen. Maik is nogal onderkoeld en houdt afstand tot iedereen. Al snel lezen we dat deze zelfbescherming door de situatie thuis komt.

Zijn vader heeft een makelaardij die op z’n kont ligt, zijn moeder is aan de alcohol, het huwelijk is mislukt. Tot overmaat van ramp gaat zijn vader er in de zomervakantie vandoor met een 19-jarige ‘assistente’.

Maik heeft een oogje op het mooiste meisje van de klas, maar die ziet hem niet staan. De zaken veranderen als er een Russische jongen Andrej Tsjichatsjov, bijgenaamd Tsjik, in de klas komt. Tsjik zoekt toenadering in de zomervakantie. Uiteindelijk geeft Maik zich gewonnen en stapt bij Tsjik in een gestolen Lada. Ze gaan op weg naar Walachije – in het Duits synoniem voor Verweggistan.

Zo begint een feel-good roadmovie. De mensen die ze onderweg tegenkomen blijken vriendelijk en hulpvaardig. Helemaal niet slecht en uit op misbruik, zoals Maik thuis meegekregen heeft. De avonturen zijn fantastisch, vol puberromantiek, onwaarschijnlijke ongelukken en memorabele ontmoetingen. Maik en Tsjik bouwen een hechte vriendschap op die ook voor de rechtbank – want het loopt natuurlijk niet helemaal goed af – stand houdt.

Zijn vader kan er niet om lachen, Maiks moeder heeft wel veel gevoel voor humor. De eindscene waarin ze samen onder het zwembad naar de drijvende meubels boven hun staren is geweldig en erg komisch.

Wolfgang Herrndorf begon als stripauteur. Tsjik is dan ook heel filmisch geschreven ; een verfilming kunnen we denk ik wel verwachten. Het boek past in de positieve sfeer die er de afgelopen jaren Duitsland heerst en is daarom wel misschien wel zo’ n grote bestseller geworden.

Wolfgang Herrndorf had sinds 2010 een agressieve hersentumor en heeft inmiddels zelfmoord gepleegd. Hij hield een blog Arbeit und Struktur bij van het ziekteverloop.

De bakkersdochter – Sarah McCoy

De bakkersdochter – Sarah McCoy

In De bakkersdochter lopen twee verhaallijnen naast elkaar. De hoofdstukken  spelen zich afwisselend in het verleden (Duitsland) en het heden (Amerika) af.

De  ene  verhaallijn  vindt plaats in de Tweede Wereldoorlog  (1938-1945)  en daarin is de Duitse  Elsie  Schmidt (de bakkersdochter)  de hoofdpersoon. Elsie is  17 jaar oud, woont in Garmisch  en helpt haar ouders in de bakkerswinkel. Haar oudere zus Hazel  zit in het Lebensbornprogramma van de nazi’s. De familie wordt beschermd door een  nazi-officier, Josef Hub,  die met Elsie wil trouwen.

Wanneer Elsie met Josef op het kerstbal van de nazi’s is, treedt daar  het 6-jarig  joods jongetje Tobias  op. Als deze ontsnapt en later op de avond bij Elsie op de stoep staat, neemt Elsie hem impulsief in huis en verstopt hem achter een luik op haar kamer zonder dat haar ouders dit weten.

De andere verhaallijn speelt in de huidige  tijd  (2007-2008) in de Verenigde Staten (Texas) en daarin is journaliste Reba Adams de hoofdpersoon. Reba heeft nauwelijks meer contact met haar moeder en zus en ze is niet zeker van de relatie met haar verloofde Riki. Riki werkt bij de grenspolitie en maakt tijdens zijn werk vaak schrijnende  dingen mee.

Reba moet voor de krant een stuk schrijven over de manieren waarop kerst wordt gevierd in verschillende landen/culturen. Zij gaat naar Elsie’s Bakkerij om Elsie, die na de oorlog met haar Amerikaanse man in Amerika is gaan wonen, te interviewen. Reba leert Elsie en haar dochter goed kennen en hun levens raken steeds meer verweven.

De gebeurtenissen in beide verhaallijnen vertonen veel  overeenkomsten,  zoals: de positie van de joden tijdens de Tweede Wereldoorlog en de uitzetting van illegalen in het Amerika van nu, het maken van keuzes  door soldaten toen en  de grenspolitie nu, wie zijn goed en wie zijn slecht?

Als lezer krijg je een kijkje in het leven van de gewone Duitse burgers tijdens de Tweede Wereldoorlog  en er is zelfs een aantal  hoofdstukken  geschreven vanuit het gezichtspunt van de nazi-officier Josef Hub. Ik  vond het schokkend om te lezen hoe het er bij het Lebensbornprogramma aan toe ging en hoe er over de meisjes en kinderen werd gedacht.

Prachtig boek dat je in één keer uit wilt lezen!

Achterin het boek staat een aantal recepten uit Elsie’s  Bakkerij.