Archief van
Tag: geschiedenis

Het goede leven – Annegreet van Bergen

Het goede leven – Annegreet van Bergen

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Na het succes van Gouden Jaren schreef Annegreet van Bergen onlangs het vervolg Het goede leven, over hoe Nederland in de laatste vijftig jaar steeds welvarender werd.

Voor Het Goede Leven sprak ze met veel mensen over hun herinneringen en zo tekende ze als het ware een stuk sociale geschiedenis op, geïllustreerd met vele foto’s. Hierdoor wordt het een feest van herkenning voor de generatie van de babyboomers die zijn opgegroeid in de jaren vijftig en zestig. Ook ik heb ervan genoten.

Ze beschrijft hoe hoe de wereld voor veel mensen een stuk groter werd door de komst van radio en televisie, en natuurlijk nog later de computer en internet. Voor veel Nederlanders kwam ook het bezit van een auto binnen bereik en daardoor kwam het toerisme op gang. Hele gezinnen trokken in de vakantie bepakt en bezakt in hun auto, al dan niet met caravan, naar het verre Duitsland of Frankrijk; wél met eigen aardappelen en ingeblikt vlees.

Overigens veranderde ook de culinaire smaak van de Nederlanders door dat reizen, de Chinese restaurants en de pizzeria’s deden hun intrede, zij het uiteraard aangepast aan de Hollandse smaak.

Vooral voor vrouwen is het leven in de laatste helft van de vorige eeuw sterk verbeterd. Huisvrouwen waren dolgelukkig met arbeidsbesparende apparatuur, zoals wasmachines en stofzuigers. Maar ook op de arbeidsmarkt keerden zich dingen ten goede voor vrouwelijke werknemers. Zo was het voorheen “normaal” dat vrouwen stopten met werken als ze zwanger waren, sterker nog, vaak was het zelfs verplicht om te stoppen, soms al meteen na het huwelijk en zonder dat er sprake was van zwangerschap.

Bovenstaande voorbeelden zijn maar een kleine greep uit de gevarieerde inhoud van het boek. Er komt nog veel meer aan bod, zoals het onderwijs, de politiek, de gezondheidszorg en de huisvesting. Erg leuk om te lezen.

Wat ik zelf erg prettig vond is dat Van Bergen niet vervalt in nostalgie. Want wat ze goed duidelijk maakt, is dat het vroeger echt niet allemaal beter was, zoals veel oudere mensen vaak verzuchten. Wij mogen van geluk spreken dat wij in Nederland wonen, want ook al mopperen we vaak op van alles en nog wat, we hebben het hier toch gewoon erg goed!

Bekijk een interview met Annegreet van Bergen door Barts Boekenclub:

Het huis vol – Anita Terpstra

Het huis vol – Anita Terpstra

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Het huis vol beschrijft een geschiedenis van het naoorlogse grote gezin…

Een verrassend ander boek dan haar tot nu toe uitgekomen veelgeprezen thrillers, zoals Nachtvlucht, Samen en Anders. In het boek Het huis vol beschrijft Anita Terpstra de geschiedenis van haar Friese voorouders, haar opa’s en oma’s, of pakes en beppes, zoals ze dat in Friesland zeggen.

Anita is vernoemd naar haar oma Antje, de moeder van haar moeder. Deze vrouw had op haar 42ste al veertien kinderen, waaronder meerdere tweelingen. Anita had op haar 42ste twee kinderen. Wat een verschil!

In haar boek beschrijft ze prachtig het verschil tussen vroeger en het hedendaagse, hoe er werd geleefd in de grote gezinnen. Ondanks dat Anita de meesten van haar ooms en tantes niet goed kent, heeft ze alle ooms en tantes van beide kanten op één na kunnen interviewen en hun verhalen prachtig opgeschreven. Boeiend en interessant om te lezen hoe deze gezinnen leefden. Vroeger waren grote gezinnen heel normaal, omdat geloofsovertuiging een grote rol speelde en omdat er nauwelijks voorbehoedsmiddelen waren.

Anita’s oma en opa van haar vaders kant hadden zeven kinderen en deze oma werd maar 37 jaar. Hoe hield opa Dorus Terpstra zijn gezin draaiende zonder vrouw? Het grijpt je aan als je dit leest. Wat een moed en doorzettingsvermogen heeft deze opa gehad!

Het boek is voorzien van de stambomen van beide families en diverse foto’s, zodat je een goed beeld krijgt van wie wie is. In elk hoofdstuk is een oom of tante beschreven, voorzien van zijn/haar eigen verhaal. Kortom, boeiend van het begin tot het einde!

Olga – Bernhard Schlink

Olga – Bernhard Schlink

heeft jouw bibliotheek dit boek?

De recensies over het nieuwe boek van Bernhard Schlink, Olga, zijn een beetje wisselend, maar dat neemt niet weg dat ik ervan heb genoten.

Het verhaal speelt zich af in Pruisen aan het begin van de twintigste eeuw. Het weeskind Olga woont in een dorp bij haar niet erg liefdevolle grootmoeder. Zij is een buitenbeentje op school en daardoor raakt zij bevriend met Herbert, ook zo’n kind dat er niet helemaal bijhoort. Er is wel een standsverschil, Olga is arm en Herberts ouders zijn rijke landeigenaren. De vriendschap wordt oogluikend toegestaan, vooral ook omdat Herberts zus Viktoria altijd van de partij is. Als ze ouder worden ontstaat er echter een liefdesrelatie tussen Olga en Herbert, en daar zijn de ouders en zus niet van gecharmeerd. Zij geven geen toestemming voor een huwelijk.

Olga wil zich ontworstelen aan haar milieu en gaat studeren. Zij wordt lerares in een dorp in Oost-Pruisen, voor haar het hoogst haalbare, en zij is daar trots op. Herbert is avontuurlijk van inslag en verlangt vooral naar de oneindige verten. Hij reist eerst naar Duits Zuidwest-Afrika en later naar Argentinië en vele andere landen. Na een paar jaar vat hij het plan op om naar de Noordpool te reizen, hij wil de Noord-Oostpassage voor Duitsland bevaarbaar maken. Er wordt een expeditie opgetuigd, Olga helpt Herbert bij de voorbereidingen, maar probeert niet hem tegen te houden. De expeditie vertrekt te laat in het jaar 1913 en de bemanning wordt overvallen door de vroeg invallende winter. Er wordt niets meer van de mannen vernomen, Herbert lijkt van de aardbodem verdwenen. En ondertussen breekt de Eerste Wereldoorlog uit.

Olga blijft lang hoop houden en brieven schrijven, maar moet zich neerleggen bij het idee van Herberts dood. Zij wordt doof op latere leeftijd en kan geen les meer geven. Zij wordt naaister, onder andere bij de ouders van Ferdinand, de verteller van het boek. Olga vertelt hem veel over Herbert. Zij vindt dat Herbert de dingen veel te groot zag; hij wilde de wereld, maar kon de kleine dingen van het dagelijks leven niet meer zien. Dankzij Ferdinand komen we ook meer te weten over de laatste levensjaren van Olga aan de hand van de brieven die ze stuurde aan Herbert, maar die altijd onbeantwoord bleven…

 

 

 

Afscheidstournee – Vrouwkje Tuinman

Afscheidstournee – Vrouwkje Tuinman

tuinman
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

In deze roman beschrijft Tuinman, van oorsprong musicoloog, het leven van Niccolò Paganini en dat van zijn zoon Achille. Niccolò Paganini leefde van 1782 tot 1840. Hij reisde met zijn zoon langs Europese concertgebouwen waar hij volle zalen trok. Rondom zijn leven wist hij legendes in stand te houden: hij zou ’s nachts op begraafplaatsen spelen, hij zou als ketter leven, hij zou een meisje hebben vermoord. Door zwarte kleren te dragen in combinatie met een wit geschminkt gezicht versterkte hij deze geruchten. Zijn zoon verzorgde hem tijdens de tournees terwijl plaatselijke leraren Achille kennis probeerden bij te brengen.

Als Paganini sterft begint een eindeloze zoektocht naar een graf in gewijde grond. Achille gaat op het landgoed Gaione wonen en begraaft zijn vader tijdelijk in een tuinhuisje. Omdat zijn vader de geestelijken altijd de deur wees, is geen enkele kerk bereid een plek voor een praalgraf ter beschikking te stellen. Achille trouwt met Paolina en brengt zijn tijd door met het onderhouden van het buiten, de landerijen en het houden van bijen. Op een gegeven moment wordt met de kerk een oplossing gevonden voor een graf: de familie staat een klein stukje grond af aan de kerk en daar kan Niccolò worden begraven. Aldus gebeurt, maar van een tombe kan geen sprake zijn.

Het gezin van Achille groeit door de geboorte van acht kinderen. Hun derde zoon Luigi blijkt het muzikale talent van zijn grootvader geërfd te hebben en treedt als pianist veel op. De vierde zoon Attilio is een buitenbeentje en moeilijk te hanteren. Hij is voorbestemd voor het seminarie maar verliest zijn geloof door de houding van Achille ten opzichte van de kerk.

Als Achille oud en ziek wordt nemen zijn zonen het onderhoud van het buiten en de landerijen over. Zijn halfzusje Edvige komt om hem te verzorgen.  Uiteindelijk zorgen zijn zonen er voor dat er een praalgraf komt voor hun grootvader, 56 jaar na zijn dood. Dit praalgraf is nu nog aanwezig in Parma. Ook het buitenhuis Gaione bestaat nog.

Het boek leest gemakkelijk. In de verantwoording schetst de schrijfster welke keuzes zij heeft gemaakt tijdens het schrijven van deze roman. Voor de meeste gebeurtenissen in dit boek zijn genoeg bronnen om aan te nemen dat ze daadwerkelijk voorgevallen zijn. Ze heeft een echt mens van Achille gemaakt en dat maakt dat ik het met plezier heb gelezen.

Deze titel is ook als e-book beschikbaar in de onlinebibliotheek.

Nacht voor het feest – Saša Stanišić

Nacht voor het feest – Saša Stanišić

nachtfeest
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

In het fictieve dorp Fürstenfelde in de Uckermark, boven Berlijn, wordt al sinds eeuwen het Annafeest gehouden. Niemand kent meer de oorspronkelijke betekenis, maar toch keren dezelfde soort gebeurtenissen en personen terug,  ‘slechts gescheiden door wat tijd en geschiedenis’. Zal het huwbare meisje een kroon krijgen, worden de geesten bezworen en zullen de klokken het dorp waarschuwen?

In de nacht voor het feest spoken een aantal inwoners van het dorp rond, onrustig of op jacht. Zoals de moervos die op eierjacht voor zijn jongen is en al eeuwen de rol van toeschouwer in het dorp vervult. Ook meneer Schramm – vroeger luitenant-kolonel in het Oostduitse Volksleger, nu klusjesman van landbouwmachines – doolt rond, met een pistool. Het pistool is voor hemzelf bedoeld, maar de 18-jarige heldin Anna weet hem van zelfmoord te weerhouden. Anna is de laatste van de Gehers en zal de dag na het feest vertrekken om te studeren. Naast haar ouderlijk huis ligt al eeuwen een verwilderd veld. Het veld speelt de rol van niemandsland: hard en vuil. Er zijn in de afgelopen eeuwen mensen vermoord, aan de eenzame eik opgehangen, en appels verschenen tijdens hongersnood.

Zo zijn er meer plekken met een magische uitstraling. De twee inktzwarte meren waar Fürstenfelde aan ligt, boezemen mensen al eeuwen angst in. Al de tijd was er de veerman om ze over te zetten, maar nu is hij dood. Van de veerman gaat het verhaal dat hij geen angst toonde toen de duivel overgezet wilde worden en dat de duivel hem de keus liet om zelf te bepalen wanneer zijn tijd gekomen was. Wat moet het dorp nu de veerman dood is, de meubelmaker al langer verscheiden is en de klokkenluider ermee wil stoppen?

Aan het begin van de nieuwe dag, op het Annafeest, lijkt alles toch goed te komen als Johann Schwermuth, de nieuwe klokkenluider, zijn examen aflegt en een nieuw lied speelt.

De Bosnisch-Duitse schrijver Saša Stanišić kwam tijdens de oorlog in Bosnië als veertienjarige naar Duitsland en heeft in zijn tweede roman de sfeer van een Duits dorp schitterend getroffen. Misschien kan hij juist als vreemdeling de personen, de kleine en grote geschiedenissen zo raak typeren? Hij treedt in ieder geval ook zelf actief op als chroniqueur in namaak oud-Duits.
Behalve sprookjeselementen, gruwelen en wonderen komen ook de lokale aristocraten en moderne machtsmisbruikers uit de Oost-Duitse tijd voorbij, maar eigenlijk is het dorp, of liever de tijd zelf, de hoofdpersoon.

Deze titel is ook als e-book beschikbaar in de onlinebibliotheek.