Archief van
Tag: oorlog

Ons gaat het in ieder geval nog goed – Ingrid Hoogendijk

Ons gaat het in ieder geval nog goed – Ingrid Hoogendijk

met ons gaat het in ieder geval nog goed
heeft jouw bibliotheek dit boek?

De Rotterdamse stoffenhandelaar Michiel Hoogendijk kwam in 1922 in het bezit van het landgoed Schakenhof in Oost-Pruisen. Hij leefde er met zijn gezin met zeven kinderen als een herenboer met het nodige personeel. Ze beleefden daar de opkomst van het nationaalsocialisme, de Tweede Wereldoorlog, de komst van de Russen en de ondergang van het Derde Rijk.

De schrijfster, Ingrid Hoogendijk, is een kleindochter van Michiel. Zij heeft na haar pensioen onderzoek gedaan naar haar familiegeschiedenis. Ruim tien jaar geleden kwam ze in het bezit van een groot brievenarchief met de brieven die de door Nederland en Duitsland verspreide familieleden aan elkaar schreven. Ze heeft tussen de brieven telkens kleine stukjes geschiedenis gezet om duidelijk te maken hoe de situatie op dat moment was. Op die manier wordt de inhoud van de brieven ook begrijpelijk.

Het boek begint met een beschrijving van het leven op Schakenhof. Op Schakenhof werden allerlei gewassen geteeld, maar er was ook een paardenfokkerij. De kinderen groeiden op in de natuur en met huisonderwijs. De oudste zoon Pieter ging uit huis toen hij in Königsberg naar het gymnasium ging. Hij werd voor zijn studie naar Amsterdam gestuurd. Daardoor zag hij ook vanuit Nederland hoe het in Duitsland verder ging.

Vanaf 1933 zagen de ouders al aankomen dat het niet goed ging in Duitsland. Zij lazen zolang het mogelijk was de Nederlandse kranten en kregen daardoor een bredere kijk dan de mensen om hen heen. De jongere kinderen waren behoorlijk Duits geworden. In 1937 trouwde de oudste dochter met een Duitse officier, die lid was van de SA.

De beschrijving van belevenissen van de verschillende familieleden tijdens de oorlog en het lot van Oost Pruisen dat onder de voet gelopen werd, geven samen een indringend beeld van de Tweede Wereldoorlog vanuit een in Duitsland wonend gezin. Vanaf 1944 worden de gebeurtenissen steeds tragischer: het gezin valt helemaal uit elkaar en meerdere gezinsleden vinden de dood door de oorlogssituatie. In de loop van de jaren na de oorlog krijgen alle overlevende kinderen weer contact met elkaar.

Ik heb dit boek met belangstelling en bewondering gelezen. Naarmate de oorlog vorderde werd het ook steeds spannender. Ik vind het knap dat de familiegeschiedenis aan de hand van brieven en interviews zo mooi in beeld is gebracht. Lees ook een recensie op het boekenblog Hebban.

Plotseling, liefde – Aharon Appelfeld

Plotseling, liefde – Aharon Appelfeld

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Plotseling, liefde van Aharon Appelfeld is een mooi en ontroerend boek over twee heel verschillende mensen die liefde voor elkaar opvatten, waardoor ze beiden sterker in het leven staan.

De zeventigjarige Ernst woont in Jeruzalem, waar hij na de Tweede Wereldoorlog toevallig is beland. Zijn joodse ouders, alsmede zijn vrouw en dochtertje, zijn door de nazi’s vermoord. Ernst vocht aan de zijde van de Russen, omdat hij zich in zijn jeugd aangetrokken voelde tot het communisme. Hij zag dat als een manier om zich af te zetten tegen zijn hardwerkende, maar zwijgzame ouders en de hele Joodse gemeenschap. In Jeruzalem probeert hij zijn verleden te beschrijven, maar dat wil niet lukken.

Nu hij gescheiden is van zijn nare tweede vrouw, huurt hij een huishoudster in, Irene. Zij is na de oorlog geboren uit joodse ouders die de holocaust hadden overleefd. Irene, 36 jaar, is tot de dood van haar ouders bij ze blijven wonen, en houdt het ouderlijk huis en ook de joodse tradities en gebruiken nog steeds in ere. Zij is een eenvoudige vrouw en zij is Ernst zeer toegedaan. Langzamerhand krijgen hun gesprekjes een steeds persoonlijker inhoud en Irene laat Ernst inzien dat de relatie tot zijn ouders heel belangrijk is. Omdat die relatie slecht was, denkt Ernst vaak terug aan zijn grootouders in de Karpaten, die eigenlijk de rol van zijn ouders overnamen.

Door deze herinneringen lukt het hem eindelijk om woorden te vinden voor zijn verleden, en gaat het schrijven langzaamaan steeds beter. De stukken die hij schrijft over het leven in de Karpaten vond ik de mooiste van het boek. Als Ernst terminaal ziek blijkt te zijn, neemt Irene haar intrek in zijn huis en verzorgt hem zo goed en met zoveel liefde, dat het lijkt alsof de dood er nooit aan te pas zal komen.

Een aangrijpend en poëtisch boek.

Deze titel is ook als e-book beschikbaar in de onlinebibliotheek.

 

 

Een zaterdagmiddag – Bert Wagendorp

Een zaterdagmiddag – Bert Wagendorp

wagendorp
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Een zaterdagmiddag, ik vond het een interessant en boeiend boekje.

Boekje, want het is maar klein en heeft maar 80 bladzijden. Handig als je onderweg in de trein of bus even verder wilt lezen. Het boekje lijkt mij geschikt voor leesclubs, want het is leesvoer om over te praten en vooral om over na te denken. Het is een boek dat je bezighoudt en veel indruk maakt!

Het oorlogsverhaal Een zaterdagmiddag gaat over een broer en zus die op een zaterdagmiddag in februari ’45 een boodschap moeten doen. Ze moeten voor hun vader uit de school waar hij bovenmeester is een brief halen. Tijdens deze reis naar school lozen Engelse bommenwerpers hun bommen boven dit gebied, omdat de Engelsen denken dat het nog bij Duitsland hoort. Deze bommen treffen o.a. de school. Hierbij komt één van de twee kinderen om het leven.

De wijze waarop dit verhaal wordt verteld is bijzonder. De zus, die inmiddels 81 is, vertelt het aan haar zoon. Hoe de Engelse bom haar broertje doodde en de droom van hun vader hiermee kapotmaakte. Zijn zoon was zijn alles en hij had hoge verwachtingen van hem. Aan deze verwachtingen kwam op een verschrikkelijke manier een abrupt einde.

Hoe meer de moeder aan haar zoon vertelt, hoe meer hij erachter komt dat het niet alleen om deze noodlottige zaterdagmiddag gaat, maar dat er veel meer achter steekt …. Er gaat voor hem een deur open naar zijn eigen bestaan ….. Heel erg indrukwekkend geschreven. Meer wil ik er niet over vertellen, maar het is een echte aanrader!

Bert Wagendorp is schrijver en journalist. Hij is vooral bekend geworden door het boek Ventoux. Hij werkte als sportverslaggever voor de Leeuwarder Courant en de Volkskrant. Ook was hij correspondent in Londen. Wagendorp is medeoprichter en redacteur van wielertijdschrift De Muur. In 1995 verscheen zijn roman De Proloog, over een wielrenner die de proloog van de Tour de France moet winnen.

 

 

 

 

Meneer Mac en ik – Esther Freud

Meneer Mac en ik – Esther Freud

freud
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Charles Rennie Mackintosh, de beroemde Schotse architect en schilder, woonde korte tijd in een Oost-Engels dorp vlakbij de Noordzeekust, waar hij samen met zijn vrouw Margaret een huis huurde.

Het echtpaar sluit min of meer vriendschap met de 13-jarige Thomas, zoon van de plaatselijke kroegbaas. Thomas heeft een lichte handicap, hij loopt kreupel. Hij zit wel op school en heeft ook een baantje bij een touwslagerij, maar hij droomt van een toekomst op zee. Vanwege zijn handicap zit dat er echter niet in.

In 1914 breekt de Eerste Wereldoorlog uit en vanwege de haven in het nabijgelegen Southwold worden er strenge veiligheidsmaatregelen van kracht: verduistering, aangepaste openingstijden van pubs en het dringende verzoek aan burgers om alert te zijn op verdachte zaken en personen.

Aanvankelijk is er van de oorlog in het vredige East-Anglia weinig te merken, maar dat verandert als er Britse troepen ingekwartierd worden, die wachten op inscheping naar het vasteland. Als er een schip vergaat met veel Britse soldaten aan boord, waaronder een aantal dorpelingen, komt de oorlog wel heel dichtbij.

Thomas komt dikwijls bij het echtpaar Mackintosh, hij vindt het er prettig; thuis valt het niet altijd mee met een vader die drinkt en daardoor vaak gewelddadig wordt. Thomas loopt veel met “Mac” langs het strand en door de hei om inspiratie op te doen voor Mac’s schilderwerk. Dat Mac daarbij altijd een verrekijker gebruikt en ook het feit dat hij, in het Duits (!), correspondeert met Weense vrienden is in de ogen van de dorpelingen erg verdacht. Op de avond na het trouwfeest van Thomas’ zuster Ann gaan de dorpelingen op weg om Mac in te rekenen.

Dat is de aanleiding voor Thomas om zijn leven een andere wending te geven.

Er gebeurt ogenschijnlijk weinig in dit boek, het verhaal kabbelt voort. Het is de rust van het platteland, die langzaam verstoord wordt door zowel de oorlog als door de oprukkende twintigste eeuw met zijn moderne machines die het dorpsleven voorgoed zullen veranderen. Als je je als lezer overgeeft aan die rust kom je gaandeweg in de ban van dit boek. Het geeft een sfeervol beeld van het Engelse landschap en er is veel aandacht, hoe kan het ook anders, voor kunst.

Esther Freud, is een dochter van schilder Lucian Freud en een achterkleindochter van psychoanalyticus Sigmund Freud. Klik hier voor een interview (Engelstalig) met Esther Freud over haar boek Meneer Mac en ik.

 

Tijdmeters – David Mitchell

Tijdmeters – David Mitchell

tijdmeters
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Ongeveer halverwege dit boek zegt schrijver Crispin Hershey tegen zijn uitgever dat zijn nieuwe boek maar voor een derde fantasy is, hooguit voor de helft. De uitgever zegt: “Een boek kan niet voor de helft fantasy zijn, net zomin als een vrouw voor de helft zwanger kan zijn”.

Een leuke grap, want schrijver David Mitchel doet precies dát in het boek Tijdmeters: het is voor een derde tot de helft fantasy. De rest is gewoon, of wat je maar gewoon noemt. Gelukkig maar, want anders zou ik dit boek niet gelezen hebben, ik hou namelijk niet van fantasy.

Maar Mitchell is een literaire duizendpoot, het boek kent dan ook nauwelijks grenzen. Het voert je van het verleden naar de toekomst en over de gehele wereld van noord naar zuid en van oost naar west, en zelfs naar een parallelle geestelijke wereld. Je wordt letterlijk meegesleurd in de talloze verhalen en situaties waarin de hoofdpersonen terechtkomen. Van een aardbeienplukkerij in Oost-Engeland, naar een wintersportoord in Zwitserland. Van een bruiloft in Brighton naar een oorlogssituatie in Bagdad. Van een literair festival in Colombia naar een zelfde soort festival in Shanghai. Het is duizelingwekkend, maar uiteindelijk komen alle touwtjes bij elkaar.

Het verhaal in het kort: Holly Sykes is 15 jaar in 1984. Zij loopt weg van huis als haar vriendje haar bedriegt, en zij ontmoet onderweg een vrouw die haar in ruil voor een slokje thee om “asiel” vraagt. Holly heeft geen idee wat dat betekent, maar ze heeft dorst, dus ze stemt toe. Als later blijkt dat Holly’s kleine broertje Jacko verdwenen is, staat de deur open naar allerlei spannende en geheimzinnige gebeurtenissen. Het verhaal eindigt in 2043 in Ierland, waar Holly als oude vrouw haar intrek heeft genomen in het huis van haar oudtante Eilísh. In de tussentijd speelt er zich een oorlog af tussen Chronometristen (tijdmeters) en Anachoreten, oftewel Goed en Kwaad: het fantasy-element.

Lezers die al meer boeken van David Mitchell lazen, zullen in dit boek “oude bekenden” uit zijn eerdere werk tegenkomen. Een belangrijke rol is weggelegd voor dokter Marinus uit De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet. En in 1991 maken we opnieuw kennis met Hugo Lamb, het nare neefje van Jason Taylor uit Dertien.