Archief van
Tag: Tweede Wereldoorlog

Alleen maar helden – Charles Lewinsky

Alleen maar helden – Charles Lewinsky

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Alleen maar helden las ik alweer een poosje geleden, maar het verhaal is me nog altijd goed bij gebleven. Deze oorlogsroman van auteur Charles Lewinsky werd in 2015 gepubliceerd en beschrijft het verhaal van een filmcrew en filmwetenschapper tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een zeer beeldend, maar ook interessant verhaal wat zich afspeelt in de Beierse Alpen.

Alleen maar helden gaat over een Amerikaanse filmwetenschapper. Deze wetenschapper doet onderzoek naar de rol van een nazi-filmster in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog. Het verhaal speelt zich af in de winter van 1944.

Een filmcrew nestelt zich neer in deze Alpen om een verzetsfilm tegen de Nazi’s op te nemen. Doel van deze film is om het Duitse volk een hart onder de riem te steken. Echter, de komende nederlaag van de Duitsers begint zich steeds scherper te tekenen. Het karakter van de filmt verandert hierdoor nogal. In plaats van een propagandafilm wordt het een verzetsfilm tegen de Nazi’s.

Ik vond Alleen maar helden een prachtig verhalend boek. Het verhaal wordt vanuit verschillende perspectieven verteld, zoals je hierboven al een beetje kon lezen. Dit maak het boek erg bijzonder, soms even verwarrend. Daarnaast schrijft Lewinsky zeer uitgebreid, beeldend en leest de schrijfstijl van de auteur erg prettig. Ondanks dat het verhaal zich jaren geleden afspeelde, zie je het zo nog voor je.

Charles Lewinsky is een Zwitsers schrijver en heeft inmiddels al aardig wat titels op zijn naam staan, denk aan bijvoorbeeld: Het lot van de familie Meijer, Terugkeer ongewenst en Andersen. Lewinsky staat bekend om zijn verhalende manier van schrijven, met veel verbeeldingskracht. In alleen maar helden is dit zeker terug te lezen.

De kaalvreter – Machteld Siegmann

De kaalvreter – Machteld Siegmann

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

In 1942 is het Joodse meisje Leie Blum 3 jaar oud als ze bij een gelovig boerengezin in de Krimpenerwaard wordt gebracht. Ze wordt door een voor haar vreemde meneer gebracht en heeft een lege koffer bij zich. Tot de meneer vertrekt wijkt ze niet van zijn zijde. De dagen en weken daarna staat Leie steeds bij het raam te wachten. Langzamerhand begint ze te wennen bij het gezin van Tom en Nellie. Met behulp van Luit, een zoon, die haar liefde voor de koeien bijbrengt. Na afloop van de oorlog komt haar moeder Zerel maar Leie herkent haar niet, ook omdat zij alleen Duits praat. Zerel pleegt zelfmoord en Leie wordt uit logeren gestuurd tot na de begrafenis.

Als Leie 11 jaar oud is vertelt Nellie haar dat zij niet haar echte ouders zijn. Daarna kan ze niet meer omgaan met Nellie. Leie loopt steeds vaker weg en wordt dan gevonden door Tom en Luit. ‘Je moet niet steeds weglopen zegt Luit, en ze dacht: ik loop niet weg, ik laat me vinden.’ Na de middelbare school gaat Leie naar de kweekschool. Op een dag zoeken drie jongens een kampeerplek bij de boerderij. Eén van hen is Dirk en zij voelt meteen veel voor hem. Ze trouwen en wonen op de boerderij van Dirk. Ze worden een gezin als Anton en Meeus worden geboren. 15 jaar lang een gelukkig gezin. Dan overlijdt haar pleegmoeder Nellie. Leie is al jaren niet meer bij Tom en Nellie geweest en gaat alleen naar de begrafenis. Op de begraafplaats ziet ze de grafsteen van Zerel Blum en realiseert Leie zich dat haar moeder daar begraven ligt. Een groot schuldgevoel maakt zich van haar meester en ze belandt in een diepe depressie. ‘Mijn hele leven heb ik gewacht op iets wat niet is gekomen’ en ‘Wie niet is kan ook niet schuldig worden verklaard’. Dirk, Anton en Meeus proberen ieder op hun manier met hun moeder om te gaan en haar bij hun leven te betrekken. Met behulp van medicijnen komt er een doorbraak, Leie begint weer te praten.

Het verhaal speelt zich afwisselend af tussen de tijd dat Leie opgroeit en de tijd met haar gezin. In ieder hoofdstuk komt één van de gezinsleden aan het woord. Dat geeft een goed beeld van hun denken. Ik vond het een zeer indrukwekkend boek, wat een debuut. Heel invoelend beschreven wat een depressie met je doet. En wat een mooi taalgebruik: “….Ik rolde van de berg en nu lig ik daar een beetje onderaan het veld te ruimen. Terwijl Dirk daarboven naar me op zoek is, lig ik plaats te maken voor iets wat mij vanbinnen op zit te eten, heel langzaam en knagend, als een blaaskoplarve die zich een weg knaagt in een bij…’

  • Dit boek is ook te leen als e-book via de onlinebibliotheek
  • De kaalvreter stond op de Shortlist Boekhandelsprijs 2020
Het uiterste der zee – Pauline Broekema

Het uiterste der zee – Pauline Broekema

Het uiterste der zee
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

In deze roman beschrijft Pauline Broekema de familiegeschiedenissen van twee Joodse families uit Noord Nederland. De hoofdpersonen zijn Mies Wolf en Meijer Nieweg die elkaar kort voor de Tweede Wereldoorlog ontmoeten en zich vestigen in Appingedam. Ze krijgen al snel een dochtertje Sara.

Als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt moet Meijer zich melden om naar Westerbork te gaan. Mies en Sara blijven achter en horen maar niets van hem. Er vinden  razzia’s plaats en Mies krijgt van de zenuwen last van haar ogen. Oogarts Bos in Groningen behandelt haar en geeft zijn telefoonnummer voor als ze hulp nodig heeft. Hij speelt een belangrijke rol in het verzet en kan patiënten tijdelijk onderbrengen in het Rooms Katholiek Ziekenhuis aan de Hereweg. Als Mies belt omdat ze niets meer ziet wordt ze daar opgenomen samen met haar buurmeisje Leen, dat haar bijstaat, en met haar dochtertje Sara. Dokter Bos heeft banden met de verzetsman Overdiep. Die haalt hen op en laat hen onderduiken in Fryslân. Mies en Leen bij hoofdmeester Attema in Oudehaske en Sara bij de familie Van Der Spoel in Nijehorne.

Na lange angstige jaren van binnen zitten worden Mies en Sara na de bevrijding herenigd. Ze wonen kort in Appingedam, maar trekken al snel in bij de zuster van Mies, die samen met haar man een textielzaak heeft in Heerenveen. Het leven wordt niet meer wat Mies er voor de oorlog van verwacht had. Het duurt jaren voor bekend is dat 90% van de joden uit Noord Nederland afgevoerd en vermoord is. Ook Meijer blijkt al in 1942 overleden te zijn.

Pauline Broekema heeft deze verhalen gebaseerd op archiefstukken, boeken en brieven. Het is allemaal waargebeurd. Van Pauline Broekema hoorde ik dat de titel ontleend is aan een Bijbeltekst uit Psalm 139: “Woonde ik aan het uiterste der zee; ook daar zou Uw hand mij geleiden”. Zij bedoelt ermee dat er altijd mensen om je heen zijn om te helpen.

Het is een boeiende geschiedenis omdat het zich zo dichtbij afspeelt en de levens van de verzetsmensen en de onderduikers beide zo goed beschreven worden. Het boek roept een enorme bewondering op voor de mensen die ieder op hun eigen manier hebben geholpen om joodse mensen door de oorlog te slepen.

Zo, ben jij er ook nog? – Bert van Slooten

Zo, ben jij er ook nog? – Bert van Slooten

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Zo, ben jij er ook nog? gaat over drie meisjes in de Tweede Wereldoorlog in Rotterdam. Hoe ze dit SAMEN hebben overleefd. Vooral door de inzet van de oudste zus Rosa. Hun vader werd al vrij snel opgepakt door de Duitsers omdat hij een communist was en verzetswerk deed. Hij is overleden in april 1942. Het eerste jaar waren ze nog samen met hun moeder. Hun moeder werd in 1943 ook opgepakt door de Duitsers. Samen met haar zusjes bleef Rosa achter in het ouderlijk  huis in Rotterdam. Rosa ging graag naar school. ook omdat dit haar een gevoel van veiligheid gaf. Eerst hadden de meisjes nog wel contact met hun buren. Daar kwam een eind aan in de hongerwinter. Toen waren ze echt op elkaar aangewezen. Doordat ze weinig eten hadden waren ze erg verzwakt. Er waren soms dagen dat ze het bed niet uitkwamen. Vooral het jongste meisjes was erg hadden het zwaar. Daarom moest er iets gebeuren, vond Rosa.

Ze gingen weg uit Rotterdam, op zoek naar eten. Ze kwamen bij een boer maar die stuurde de meisjes weg. Via andere mensen kwamen ze toch weer bij deze boer. Toen kregen ze wel eten en mochten ze slapen onder een vloerkleed. Rosa besloot om naar familie buiten Rotterdam te gaan.  De laatste maanden van de oorlog hebben ze daar doorgebracht. Hun moeder heeft in kamp Utrecht en kamp Mauthausen gezeten. Na de oorlog is die via een omweg teruggekomen in Nederland.

Op een ochtend zag Rosa haar moeder aan de keukentafel zitten. Het enige wat haar moeder zei: Zo, ben jij er ook nog?

Dit is een waargebeurd verhaal dat veel indruk op mij heeft gemaakt omdat ik de hoofdpersoon Rosa ken. De bevrijding is 75 jaar geleden. Dit boek herinnert ons aan de moeilijke jaren in de oorlog. Opdat wij het nooit vergeten.

Het meisje zonder naam – Diney Costeloe

Het meisje zonder naam – Diney Costeloe

Het meisje zonder naam
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Het meisje zonder naam is het tweede boek van Diney Costeloe in een reeks van prachtige persoonlijke verhalen. Al deze verhalen spelen zich af tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze roman speelt zich af in de periode dat de Duitsers Engeland plat bombardeerden.

Dit verhaal gaat over de dertienjarige Lisa Becker die met een transport komt van Duitsland naar Engeland. Haar moeder wist één van de laatste felbegeerde plekjes te vinden op dit kindertransport. Aankomend in Engeland spreekt Lisa de taal niet en heeft ze ontzettend heimwee. Daarnaast is ze ook erg bang. Lisa is immers Duits en kan in Engeland gezien worden als de vijand.

Wanneer ze eindelijk een beetje gewend is aan de nieuwe situatie, gebeurt er iets zeer tragisch: tijdens een bomaanslag verliest Lisa haar geheugen en komt ze in een weeshuis terecht. Ze weet niet meer hoe ze heet, waar ze vandaag komt en wat er met haar gebeurd is.
Ook in het weeshuis is het na enige tijd niet meer veilig. De kinderen worden vervolgens naar een klein dorp overgebracht. Hier worden ze in verschillende gastgezinnen geplaatst. Eindelijk begint Charlotte, zoals ze genoemd wordt, haar thuis te voelen.

Ik vind Het meisje zonder naam een zeer aangrijpend verhaal. Je gaat echt meeleven met de nog jonge Charlotte (Lisa). Dit komt mede doordat Costeloe vertelt tot in de kleinste details, waardoor je echt meegezogen wordt in het verhaal. Daarom wil je ook erg graag weten hoe het afloopt met Charlotte. Eén vraag bleef steeds in mijn gedachten hangen: zal ze haar geheugen weer terugkrijgen?

Het meisje zonder naam was het eerste boek wat ik van Costeloe had gelezen. Inmiddels heb ik alle vier boeken van deze auteur verslonden. Het zijn stuk voor stuk prachtige aangrijpende verhalen, waarbij je niet meer kunt stoppen met lezen.