Archief van
Tag: Tweede Wereldoorlog

Het uiterste der zee – Pauline Broekema

Het uiterste der zee – Pauline Broekema

Het uiterste der zee
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

In deze roman beschrijft Pauline Broekema de familiegeschiedenissen van twee Joodse families uit Noord Nederland. De hoofdpersonen zijn Mies Wolf en Meijer Nieweg die elkaar kort voor de Tweede Wereldoorlog ontmoeten en zich vestigen in Appingedam. Ze krijgen al snel een dochtertje Sara.

Als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt moet Meijer zich melden om naar Westerbork te gaan. Mies en Sara blijven achter en horen maar niets van hem. Er vinden  razzia’s plaats en Mies krijgt van de zenuwen last van haar ogen. Oogarts Bos in Groningen behandelt haar en geeft zijn telefoonnummer voor als ze hulp nodig heeft. Hij speelt een belangrijke rol in het verzet en kan patiënten tijdelijk onderbrengen in het Rooms Katholiek Ziekenhuis aan de Hereweg. Als Mies belt omdat ze niets meer ziet wordt ze daar opgenomen samen met haar buurmeisje Leen, dat haar bijstaat, en met haar dochtertje Sara. Dokter Bos heeft banden met de verzetsman Overdiep. Die haalt hen op en laat hen onderduiken in Fryslân. Mies en Leen bij hoofdmeester Attema in Oudehaske en Sara bij de familie Van Der Spoel in Nijehorne.

Na lange angstige jaren van binnen zitten worden Mies en Sara na de bevrijding herenigd. Ze wonen kort in Appingedam, maar trekken al snel in bij de zuster van Mies, die samen met haar man een textielzaak heeft in Heerenveen. Het leven wordt niet meer wat Mies er voor de oorlog van verwacht had. Het duurt jaren voor bekend is dat 90% van de joden uit Noord Nederland afgevoerd en vermoord is. Ook Meijer blijkt al in 1942 overleden te zijn.

Pauline Broekema heeft deze verhalen gebaseerd op archiefstukken, boeken en brieven. Het is allemaal waargebeurd. Van Pauline Broekema hoorde ik dat de titel ontleend is aan een Bijbeltekst uit Psalm 139: “Woonde ik aan het uiterste der zee; ook daar zou Uw hand mij geleiden”. Zij bedoelt ermee dat er altijd mensen om je heen zijn om te helpen.

Het is een boeiende geschiedenis omdat het zich zo dichtbij afspeelt en de levens van de verzetsmensen en de onderduikers beide zo goed beschreven worden. Het boek roept een enorme bewondering op voor de mensen die ieder op hun eigen manier hebben geholpen om joodse mensen door de oorlog te slepen.

Zo, ben jij er ook nog? – Bert van Slooten

Zo, ben jij er ook nog? – Bert van Slooten

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Zo, ben jij er ook nog? gaat over drie meisjes in de Tweede Wereldoorlog in Rotterdam. Hoe ze dit SAMEN hebben overleefd. Vooral door de inzet van de oudste zus Rosa. Hun vader werd al vrij snel opgepakt door de Duitsers omdat hij een communist was en verzetswerk deed. Hij is overleden in april 1942. Het eerste jaar waren ze nog samen met hun moeder. Hun moeder werd in 1943 ook opgepakt door de Duitsers. Samen met haar zusjes bleef Rosa achter in het ouderlijk  huis in Rotterdam. Rosa ging graag naar school. ook omdat dit haar een gevoel van veiligheid gaf. Eerst hadden de meisjes nog wel contact met hun buren. Daar kwam een eind aan in de hongerwinter. Toen waren ze echt op elkaar aangewezen. Doordat ze weinig eten hadden waren ze erg verzwakt. Er waren soms dagen dat ze het bed niet uitkwamen. Vooral het jongste meisjes was erg hadden het zwaar. Daarom moest er iets gebeuren, vond Rosa.

Ze gingen weg uit Rotterdam, op zoek naar eten. Ze kwamen bij een boer maar die stuurde de meisjes weg. Via andere mensen kwamen ze toch weer bij deze boer. Toen kregen ze wel eten en mochten ze slapen onder een vloerkleed. Rosa besloot om naar familie buiten Rotterdam te gaan.  De laatste maanden van de oorlog hebben ze daar doorgebracht. Hun moeder heeft in kamp Utrecht en kamp Mauthausen gezeten. Na de oorlog is die via een omweg teruggekomen in Nederland.

Op een ochtend zag Rosa haar moeder aan de keukentafel zitten. Het enige wat haar moeder zei: Zo, ben jij er ook nog?

Dit is een waargebeurd verhaal dat veel indruk op mij heeft gemaakt omdat ik de hoofdpersoon Rosa ken. De bevrijding is 75 jaar geleden. Dit boek herinnert ons aan de moeilijke jaren in de oorlog. Opdat wij het nooit vergeten.

Het meisje zonder naam – Diney Costeloe

Het meisje zonder naam – Diney Costeloe

Het meisje zonder naam
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Het meisje zonder naam is het tweede boek van Diney Costeloe in een reeks van prachtige persoonlijke verhalen. Al deze verhalen spelen zich af tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze roman speelt zich af in de periode dat de Duitsers Engeland plat bombardeerden.

Dit verhaal gaat over de dertienjarige Lisa Becker die met een transport komt van Duitsland naar Engeland. Haar moeder wist één van de laatste felbegeerde plekjes te vinden op dit kindertransport. Aankomend in Engeland spreekt Lisa de taal niet en heeft ze ontzettend heimwee. Daarnaast is ze ook erg bang. Lisa is immers Duits en kan in Engeland gezien worden als de vijand.

Wanneer ze eindelijk een beetje gewend is aan de nieuwe situatie, gebeurt er iets zeer tragisch: tijdens een bomaanslag verliest Lisa haar geheugen en komt ze in een weeshuis terecht. Ze weet niet meer hoe ze heet, waar ze vandaag komt en wat er met haar gebeurd is.
Ook in het weeshuis is het na enige tijd niet meer veilig. De kinderen worden vervolgens naar een klein dorp overgebracht. Hier worden ze in verschillende gastgezinnen geplaatst. Eindelijk begint Charlotte, zoals ze genoemd wordt, haar thuis te voelen.

Ik vind Het meisje zonder naam een zeer aangrijpend verhaal. Je gaat echt meeleven met de nog jonge Charlotte (Lisa). Dit komt mede doordat Costeloe vertelt tot in de kleinste details, waardoor je echt meegezogen wordt in het verhaal. Daarom wil je ook erg graag weten hoe het afloopt met Charlotte. Eén vraag bleef steeds in mijn gedachten hangen: zal ze haar geheugen weer terugkrijgen?

Het meisje zonder naam was het eerste boek wat ik van Costeloe had gelezen. Inmiddels heb ik alle vier boeken van deze auteur verslonden. Het zijn stuk voor stuk prachtige aangrijpende verhalen, waarbij je niet meer kunt stoppen met lezen.

‘t Hooge Nest – Roxane van Iperen

‘t Hooge Nest – Roxane van Iperen

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Mijn moeder leest met enige regelmaat boeken over de oorlog: ‘niet altijd leuk maar wel een periode die ik bewust heb meegemaakt’. Toen ik over dit boek las heb ik het meteen voor haar gekocht. Ze heeft het met aandacht gelezen.

De aanleiding voor dit boek was de aankoop van het huis ‘t Hooge Nest door de schrijfster Roxane van Iperen. Zij en haar man kochten dit grote vrijstaande huis in het Gooi in 2012. Het is in 1921 gebouwd door Dirk de Witte, schrijver van het lied ‘Mensch, durf te leven’. Toen er tijdens de verbouwing veel opbergruimten, stompjes kaars en verzetskrantjes werden gevonden is de schrijfster een jarenlang onderzoek begonnen.

De geschiedenis draait om de joodse zussen Lien (1912) en Janny (1916) Brilleslijper, afkomstig uit Amsterdam. Zij komen uit een warm gezin dat bestaat uit de ouders Joseph en Fietje, de twee zussen en broer Jaap. Lien is erg muzikaal en danst graag. Overdag is zij naaister en ’s avonds treedt zij op als danser. Janny heeft vele baantjes en is onder andere actief tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Lien woont in een kunstenaarscommune en leert daar haar man Eberhard kennen, gevlucht vanwege het nationaal-socialisme in Duitsland. Janny huwt Bob en zij verhuizen in september 1939 naar Den Haag met zoontje Robbie. In de loop van de oorlog kiezen de zussen voor het verzet tegen de Duitsers. Janny drukt en verspreidt illegale verzetskrantjes, verstopt in de kinderwagen. In eerste instantie gelooft Lien de verhalen niet maar in 1941 wordt zij ook actief in het verzet. Een levendige handel in persoonsbewijzen en distributiebonnen begint.

In 1942 wordt het duidelijk dat Janny en Lien en hun gezinnen gevaar lopen en verhuizen ze naar Bergen. Ook hun ouders en broer gaan daar wonen. Op 1 februari 1943 moet de hele kuststrook worden ontruimd voor de bouw van de Atlantikwall. Via één van hun contacten verhuizen ze naar ’t Hooge Nest bij Naarden. In de loop van die maand groeit het aantal bewoners tot 17 mensen. Gedurende ruim een jaar is het een komen en gaan van onderduikers en leven ze als één grote familie: huisconcerten, boodschappen doen en spelende kinderen in de tuin. Juli 1944 vinden de Jodenjagers het huis: acht mensen worden afgevoerd naar het politiebureau, de drie kinderen worden ondergebracht bij een huisarts. Later worden vier anderen ook gevonden. Bob is op tijd gewaarschuwd, Eberhard weet te ontsnappen. Het gezin Brilleslijper vindt elkaar in augustus in Westerbork, waar zij kennis maken met de familie Frank. Een maand later volgt het transport naar Auschwitz, de zussen blijven bij elkaar. De anderen zien zij niet meer terug. Het leven wordt een hel, elke dag een strijd om te overleven. Eind 1944 worden ze vervoerd naar Bergen-Belsen, samen met Margot en Anne Frank. In het voorjaar van 1945 zitten er 1400 vrouwen op elkaar gepakt, zonder voedsel. Veel vrouwen bezwijken aan vlektyfus, ook Margot en Anne. Als door een wonder wordt het kamp met 60.000 gevangenen op 15 april 1945 bevrijdt door de Engelsen. Lien en Janny vinden hun mannen en kinderen terug in Amsterdam en Oegstgeest.

Ik heb het boek met bewondering voor de keuze die de vrouwen maakten gelezen. Dat roept de vraag op: ‘wat zou ik hebben gedaan’. De voortdurende spanning waarmee onderduikers moesten leven. Met afschuw gelezen over de kampen: een onmenselijk bestaan zonder eten, met veel zieken en altijd de jeuk van ongedierte. Gelezen met in het achterhoofd: ‘opdat wij nooit vergeten’.

Bekijk de video: Roxane van Iperen over ‘t Hooge Nest 

De val van Annika S. – Jo Simons & Annejet van der Zijl

De val van Annika S. – Jo Simons & Annejet van der Zijl

De val van Annika S.
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Annika Schaeffer is een ambitieuze Duitse politica die een luxe leventje leidt als partner van een zoon uit een rijkeluisfamilie. Als uitkomt dat ze gelogen heeft over haar afkomst en opleiding gaan plotseling alle deuren voor haar dicht. Ze kan haar creditkaart niet meer gebruiken. Het enige wat nog werkt zijn haar pinpassen van de partij en de ov-kaart die ze als partijlid heeft.

In paniek besluit ze met de trein naar Nederland te reizen. Daar huurt ze een auto om naar een vakantiepark aan de Noord-Hollandse kust.  Als kind is ze daar met haar grootouders geweest. Ook wordt haar tas nog gestolen, waardoor ze alleen nog een iPhone en wat contant geld heeft. Ze betrekt daarom een heel eenvoudig en goedkoop huisje. Ze slaat zich erdoorheen door wat ze nodig heeft bij de kringloopwinkel te kopen en op het park als schoonmaakster aan de slag te gaan. Er blijft niets over van haar glamoureuze leven.

In de proloog van het boek komt een andere Duitse vrouw naar voren tijdens haar doodsstrijd. Hoe de twee bij elkaar komen en wat ze met elkaar te maken hebben, komt in de loop van het boek naar voren. Ook is er een rol weggelegd voor een politieagent waarmee Annika meerdere keren te maken krijgt.

Het boek is in een goede stijl geschreven en leest erg vlot. De geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, de bekende omgeving van Noord-Holland en het innerlijk leven van Annika maken dit voor mij tot een lezenswaardig boek. Ik kan mij voorstellen dat echte thrillerlezers niet helemaal tevreden zijn, want de ontknoping leek mij niet heel sterk. Ik lees verder geen thrillers, dus daar wil ik niet over oordelen. Ik had dit boek gekozen omdat ik een bijeenkomst met Annejet van der Zijl zou bijwonen. Ik ken een aantal van haar non-fictie boeken en vond dit geschikt om vooraf te lezen. Het boeide mij van begin tot eind.