Archief van
Tag: Verenigde Staten

De boom van belofte – Gerrit Damsma

De boom van belofte – Gerrit Damsma

De ondergrondse spoorweg – Colson Whitehead

De ondergrondse spoorweg – Colson Whitehead

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

In Wikipedia staat: “De ondergrondse spoorweg was een clandestien netwerk van (vaak informele en ad hoc-) smokkelroutes in de Verenigde Staten, waarlangs ontsnapte slaven de zuidelijke staten van de VS konden verlaten en een veilig heenkomen konden zoeken in de noordelijke staten die weggelopen slaven beschermden, of anders in Canada.”

Schrijver Colson Whitehead heeft er in zijn boek, waarmee hij de prestigieuze National Book Award 2016 won, een echte ondergrondse spoorlijn van gemaakt.

De jonge Cora is slavin op een grote katoenplantage in Georgia. De beheerder is streng en erg wreed. Veel slaven proberen te ontsnappen, maar de meeste worden weer opgepakt door slavenjagers, die voor (veel) geld slaven naar hun eigenaar terugbrengen. Ze zijn tenslotte zijn persoonlijk bezit. Toch is het Cora’s moeder ooit gelukt om uit handen van de slavenjagers te blijven, al is nooit duidelijk geworden wat er met haar gebeurd is.

Als Cora wordt benaderd door Caesar – die vroeger een betrekkelijk goed leven had, in een veel vrijere dienstbetrekking bij een witte eigenaar –  met het verzoek samen met hem te vluchten, aarzelt ze in eerste instantie. Uiteindelijk stemt ze toe en dan begint een spannende reis via de ondergrondse spoorweg door de staten Zuid- en Noord-Virginia, Tennessee en Indiana. Ze worden op de hielen gezeten door slavenjager Ridgeway, die er een persoonlijk belang in lijkt te stellen om Cora te pakken te krijgen. Ze worden geholpen door mensen van de ondergrondse spoorweg, die deze hulp voor hun omgeving verborgen houden, omdat het erg gevaarlijk werk is. Cora is een enorme doorzetter, dat komt haar goed van pas tijdens alle ontberingen en gevaren van haar vlucht.

Het is schokkend om te lezen hoe slaven werden behandeld. De Verenigde Staten kennen een lange geschiedenis van slavernij en uitgesproken racisme. In sommige staten is het ook tegenwoordig nog aan de orde van de dag. Een belangrijk boek, dat eigenlijk iedereen zou moeten lezen!

Winterlogboek – Paul Auster

Winterlogboek – Paul Auster

winterlogboekJe bent een schrijver en je wilt vertellen over je leven tot nog toe. Je bent bijna vierenzestig jaar, maar net als in de woorden die de Franse acteur Jean Louis Trintignant tegen je sprak – ‘now at seventy-four I feel much younger than I did when I was fifty-seven’ – heb je je wel eens ouder gevoeld. Je denkt dat jou niet de dingen overkomen die bij andere mensen gebeuren, maar dan – een voor een- overkomen ze je toch. Je bent niet meer de held in je eigen leven.

Je beschrijft je leven aan de hand van je eigen lichaam. Waar je allemaal geweest bent – van Manhattan, Californië, Minnesota tot de jaren die je in Frankrijk hebt gewoond. En wat je allemaal wel niet gedaan hebt met je handen, hele opsommingen beschrijf je.

De mensen die belangrijk voor je zijn. Je levenslustige moeder die zich ontworstelde aan het slechte huwelijk met je vader en het geluk vond met een nieuwe man. Na zijn dood verloor ze haar levenslust, tot je haar uiteindelijk moest onderhouden.

Meisjes die je gekend hebt. Van de dramatisch slechte keuzes in je middelbare schooltijd tot de avonturen met vrijgevochten meisjes op de boot naar Europa en het onwaarschijnlijke feit dat je tot twee keer toe in een vliegtuig naast een aantrekkelijk en intelligent meisje kwam te zitten en na een uur praten de reis zoenend en vrijend voortzette.

Je eerste huwelijk dat al na een paar jaar strandt en je tweede huwelijk met een Amerikaanse van Noorse afkomst. Intieme details geef je niet prijs en uit de verwijzing dat ‘some of the most beautiful places are on your wifes body’, spreekt respect.

Je lichaam dat na een paniekaanval ineenstort als je moeder overlijdt; de fysieke ervaring van een dansvoorstelling die je uit je writers block haalt, de inspanning van een helse autotocht door een sneeuwstorm terwijl je schoonfamilie op je vertrouwt. En de kleine brandweerman, die je al jong in je broek ontdekt.

De dood die je van dichtbij meemaakt als een vriendje naast jou door de bliksem getroffen wordt.  De dood die je fysiek ervaart in Bergen-Belsen en de herinnering aan de Twin Towers als je wekelijks van Brooklyn naar Manhattan reist.

Na een paar maanden schrijven heb je een beeld van een mensenleven gegeven – vitaal, niet uniek, maar wel uitzonderlijk. Niet sentimenteel of heroïsch, maar ook niet oppervlakkig. Net zoals in een echt leven.

Trans-Atlantisch – Colum McCann

Trans-Atlantisch – Colum McCann

trans-atlantischDit bijzondere boek begint met drie historische verhalen:

In 1919 vindt de eerste Trans-Atlantische vlucht plaats tussen Newfoundland en Ierland. Deze vlucht werd uitgevoerd door Alcock en Brown, twee Britse piloten, die “de oorlog uit het vliegtuig wilden halen”.

In 1845 brengt de Amerikaanse (ex)slaaf Frederick Douglass een bezoek aan Engeland en Ierland om aandacht te vragen voor het vraagstuk van de slavernij in de Verenigde Staten, maar Ierland heeft zo zijn eigen problemen: de Engelse overheersing en een enorme hongersnood veroorzaakt door mislukte aardappeloogsten.

In 1998 is de (van oorsprong Ierse) Amerikaanse senator George Mitchell aanwezig in Belfast voor besprekingen inzake het vredesproces in Noord-Ierland, die uiteindelijk leiden tot het Goede Vrijdag-akkoord.

Deze drie op zich al boeiende verhalen zijn de opmaat voor een nog boeiender familiegeschiedenis, die begint in Ierland en via de Verenigde Staten en Canada weer terugkomt in Ierland.

Lily Duggan, geïnspireerd door de gedrevenheid van Frederick Douglass, ontvlucht op haar zeventiende de armoede en uitzichtloosheid van Ierland en komt terecht in Amerika. Daar sticht zij een gezin, waarvan haar dochter Emily uiteindelijk terechtkomt in Newfoundland. Daar is zij met haar dochter Lottie getuige van de eerste Trans-Atlantische vlucht. Lottie op haar beurt vertrekt (met haar moeder) naar Ierland, waar ze trouwt en dochter Hannah krijgt. Zij is erbij als George Mitchell in Belfast het vredesakkoord bereikt. Het boek eindigt in 2011 bij Hannah en het raadsel van een ongeopende brief uit 1919.

Zo staat de “kleine” familiegeschiedenis van deze vier sterke vrouwen opgetekend tegen de achtergrond van de “grote” geschiedenis waarin de mannen domineren. Door sommige recensenten wordt McCann gebrek aan eenheid verweten en een te afstandelijke schrijfstijl. Mij heeft dat bij het lezen niet gestoord. Ik vond veel passages erg sfeervol en kon me goed inleven in de personages. Ik vind het een heel geschikt boek voor leesclubs, genoeg stof voor discussie!

Gesplitst – Neil Shusterman

Gesplitst – Neil Shusterman

Ik heb dit verhaal enige maanden geleden gelezen en wat ik bijna nooit heb met een boek:  af en toe houdt het me nog bezig. Zo sterk zijn de beelden.momredir[3]

Alles draait om twee actuele zaken, namelijk abortus en orgaandonatie in de Verenigde Staten van de toekomst. Abortus provocatus is in zijn normale vorm afgeschaft en doorgesluisd tot na het dertiende jaar. Tieners die erg uit de bocht vliegen, kunnen veroordeeld worden tot splitsing, door een rechter of door hun ouders. Maar ook ouders die meer dan tien kinderen krijgen worden verplicht hun tiende kind aan te melden om te laten splitsen. Dat houdt in dat al hun organen gebruikt kunnen worden voor donatie, van hun vingers tot en met hun hersenen.

In dit verhaal volgen we drie tieners, die allen voorbestemd zijn tot splitsing. Uiteraard ieder met zijn eigen levensverhaal. Zij komen bij elkaar en weten hun lot te ontvluchten, letterlijk met een oud vliegtuig tot buiten de grenzen van het land. Daar lijken ze veilig, maar dat is schijn.

De problematiek van het verhaal is zwaar, maar doordat er veel actie in zit heeft het veel vaart. Af en toe komt het tot heftige bespiegelingen(p.217):  Als er meer donoren waren geweest, zou het uiteraard nooit tot splitsen zijn gekomen …. maar mensen zijn gehecht aan bezittingen, zelfs als ze dood zijn. Het duurde niet lang voor de ethiek het aflegde tegen de hebzucht.  Splitsen werd een bloeiende industrie, en de mensen lieten het gebeuren.
Uiteindelijk komt het verhaal tot de apotheose: de splitsing van één van de hoofdpersonen en dat maak je als lezer mee tot en met de verwijdering van de hersenen. Dat is de scene die af en toe nog door mijn hoofd speelt en eigenlijk door het hele verhaal heen wordt gedraaid.

De voorplaat geeft precies aan waar het boek over gaat en vat het helemaal samen.
Nog steeds weet ik niet of het een goed verhaal is of gericht op sensatie. Toch zijn sommige beelden zoals gezegd erg sterk en het geeft een stevige inkijk in een hedendaags maar ook toekomstig probleem. Terecht is dit een verhaal voor de leeftijd 15 +.