Archief van
Tag: vluchtelingen

De lange weg naar Rome – Francesca Melandri

De lange weg naar Rome – Francesca Melandri

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Alweer een boek dat wordt behandeld in de lezingenreeks Spraakmakende Boeken die je in dbieb  kunt volgen. Deze keer is het een lang verhaal over niet alleen een lange weg naar Rome maar ook over het lange leven van Attillio Profeti, hoofd van een Romeinse familie. Attillio heeft jarenlang gewerkt voor een invloedrijke Romein die in de jaren 30 van de vorige eeuw fascistisch was. Tot op hoge leeftijd is hij zeer gezond, hij is pas dementerend als hij al ver in de negentig is. Hij heeft drie kinderen uit twee relaties, wat praktisch al tot vrij ingewikkelde toestanden leidde, maar op een dag meldt zich bij de dochter van Atillio, Ilaria, een zwarte jongen die beweert de Ethiopische kleinzoon van Atillio te zijn, wat zou betekenen dat er nog een vierde kind is. De jongen heeft als vluchteling een lange weg naar Rome moeten afleggen. Ilaria gaat op onderzoek uit, ze wil weten wat haar vader in Ethiopië heeft gedaan toen hij daar als vrijwilliger dienst heeft gedaan in de Italiaanse kolonie Abessinië (nu Ethiopië). Ze komt dan tot de verschrikkelijke ontdekking dat haar vader geen partizaan was zoals hijzelf beweerde, maar als een rasechte fascist heeft meegewerkt aan de afslachting van het Abessijnse volk. Maar toen wel min of meer liefde opvatte voor een een Abessijnse vrouw bij wie hij een kind verwekte.  

Ik vond het een kolossaal boek dat je zeker moet lezen. Omdat je aan de hand van het leven van Atillio en zijn familie meer te weten komt over het fascisme in Italië en de wandaden die de Italianen in Abessinië pleegden. En het niet alleen het verleden aanstipt maar ook de periode waarin Berlusconi aan de macht was en dat de Italianen in de hedendaagse tijd weer nostalgische voor de   Mussolini-periode” hebben. Het zet ook aan tot nadenken over hoe wij als samenleving met vluchtelingen omgaan. Zo actueel als wat. 

Francesca Melandri vertelt over haar boek (Engelstalig).

Grand Hotel Europa – Ilja Leonard Pfeijffer

Grand Hotel Europa – Ilja Leonard Pfeijffer

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Dit is het laatste boek dat ik in 2018 las, en voor mij was dit ook meteen hét boek van het jaar. Wat heb ik genoten van al die verhalen, ideeën, een bonte stoet van personages, poëtische, hilarische en filosofische scènes.

In Grand Hotel Europa, ergens in Italië, strijkt de beroemde schrijver Ilja Leonard Pfeijffer neer voor onbepaalde tijd. Hij is onlangs verlaten door zijn geliefde Clio, kunsthistorica, werkzaam in de befaamde Accademia in Venetië. Om haar is ook Pfeijffer naar Venetië, la Serenissima, verhuisd. Deze prachtige stad is helaas ten prooi gevallen aan het massatoerisme, waardoor steeds meer vaste bewoners wegtrekken en de stad veel van haar eigenheid verloren heeft. Een bloemist of een kruidenierswinkel zijn amper meer te vinden, maar daarvoor in de plaats wel heel veel winkeltjes die plastic gondels verkopen aan de toeristen.

In Grand Hotel Europa voert Pfeijffer gesprekken met vaste gasten over dat massatoerisme, maar vooral ook over Europa. Het oude continent beschikt wel over veel verleden maar houdt de blik te weinig gericht op de toekomst. Dit in tegenstelling tot andere continenten, denk aan China en India. Heeft Europa nog wel toekomst? Of bestaat die toekomst eruit dat Europa nog meer wordt overspoeld door toeristen, die juist op zoek zijn naar het verleden? En niet alleen toeristen komen naar Europa, ook veel vluchtelingen proberen er te komen, juist om een betere toekomst te vinden. En waar de toeristen met open armen worden ontvangen, omdat ze weliswaar veel onheil aanrichten maar wel geld in het laatje brengen, worden vluchtelingen steeds meer geweerd, hoewel die een heel positieve bijdrage aan het behoud van Europa zouden kunnen leveren. Illustratief hiervoor is Abdul, gevlucht uit een oorlogsgebied, nu piccolo in het hotel.

Ook Grand Hotel Europa zal eraan moeten geloven: het is onlangs overgenomen door de heer Wang, die het geheel volgens de Chinese opvattingen over Europa is gaan herinrichten. Zeer tot verdriet van majordomus Montebello, die al zijn hele leven in het hotel werkt.

Er is nog zoveel meer te vertellen over dit boek, bijvoorbeeld over de zoektocht naar een vermist schilderij van Caravaggio, het wonderlijke gedrag van de Franse dichteres Albane, de reisjes naar Malta, Skopje en Abu Dhabi, de filmploeg die met Pfeijffer een documentaire wil maken die maar niet van de grond komt. Te veel om op te noemen. Ik kan maar één advies geven: lezen!

Bekijk de video: Grand Hotel Europa met Ilja Leonard Pfeijffer

Archipel van de hond – Philippe Claudel

Archipel van de hond – Philippe Claudel

 

heeft jouw bibliotheek dit boek?

Op een fictief, afgelegen eiland ergens in de Middellandse Zee doet een Oude vrouw op haar dagelijkse wandeling een vondst: op het strand liggen drie dode zwarte mannen, daar aangespoeld. De Oude vrouw haalt de Burgemeester en de Dokter erbij. Vooral de Burgemeester zit met de drie lijken in zijn maag, want om toeristen te trekken zullen op het eiland thermen worden gevestigd. Door de lijken zal negatieve publiciteit ontstaan. De Oude vrouw, de Burgemeester, de Dokter en de Pastoor, allen echte eilanders, sluiten een pact om niets over de vondst naar buiten te brengen. Alleen de nieuwe Onderwijzer, die niet van het eiland komt, verzet zich tegen deze onmenselijke aanpak. De Burgemeester bedenkt dat de lijken het beste kunnen verdwijnen in een van de gaten van de Brau, de vulkaan, waar dorpelingen ook hun afval in kieperen. En zo geschiedt. De personen in het boek krijgen trouwens geen namen, maar worden als archetypen aangeduid met een hoofdletter.

De nieuwe Onderwijzer legt zich er niet bij neer en gaat de oorzaak onderzoeken van het aanspoelen van de drie lijken op het eiland. Een altijd dronken Commissaris doet een onderzoek op het eiland en de vulkaan begint te dreigen en te stinken. Het ziet ernaar uit dat het niet goed komt met het eiland en de inwoners.

In dit boek van de Franse schrijver en cineast Philippe Claudel wordt uit de doeken gedaan hoe onze hedendaagse maatschappij omgaat met de vluchtelingenproblematiek, hoe de mensen een probleem als dit maar het liefst in de doofpot stoppen. In een interview vertelt de schrijver over het boek. Het boek deed mij erg denken aan ‘De dood van Murat’ en ‘Dit zijn de namen’ van Tommy Wieringa. Een mooi boek dit. Kijk hier voor meer mooie boeken van Claudel.

 

 

Het oude land – Dörte Hansen

Het oude land – Dörte Hansen

Het oude land
Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Vera woont op het Duitse platteland ten zuiden van Hamburg, alleen in een traditionele boerenhoeve. Samen met haar moeder is ze daar als kind aangekomen. Ze zijn in de Tweede Wereldoorlog gevlucht vanuit Oost-Pruisen. Op de boerderij werden ze geduld, maar haar moeder had geen talent voor ondergeschiktheid en ze wisten zich daardoor te handhaven. Toen de zoon van de boerin getraumatiseerd uit Russische gevangenschap terug kwam ontstond er een relatie tussen hem en Vera’s moeder. Ze trouwden en namen de boerderij over. Na jaren verliet Vera’s moeder de boerderij om er met een ander vandoor te gaan. Met haar nieuwe relatie kreeg ze nog een dochter Anne. Vera bleef op de boerderij bij haar stiefvader, ging studeren en bleef er ook na zijn dood wonen. Toch voelde ze zich er nooit echt thuis. Ze verwaarloosde het huis tot haar nichtje Anne met haar zoontje arriveerde. Zij waren ook vluchtelingen, namelijk zij voor  de ambitieuze stadse manier van leven, waar ze niets meer te zoeken hadden na het overspel van Anne’s man.

Samen gaan ze met het huis aan de slag en voelen zich er meer en meer in thuis. Oude trauma’s worden langzaam overwonnen en de beide vrouwen krijgen meer contact met de bewoners van de streek. De beschrijvingen van het leven op het platteland zijn prachtig. De verhouding tussen autochtonen en de stadse mensen die komen om biologisch en ecologisch te leven wordt mooi weergegeven.

In Duitsland heeft dit boek een jaar lang op de bestsellerlijst gestaan. Het boek heeft twee thema’s: de vluchtelingenproblematiek van de Tweede Wereldoorlog, vergelijkbaar met de vluchtelingenproblematiek nu en de tegenstelling tussen het leven in de stad en op het platteland.

De rode stoeltjes – Edna O’Brien

De rode stoeltjes – Edna O’Brien

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Op een koude winterse avond doet een intrigerende vreemdeling zijn intrede in het (fictieve) Ierse dorp Cloonoila. Dokter Vlad, zoals hij zich laat noemen, vestigt zich er als natuurgenezer en weet met name de vrouwelijke dorpsbewoners met zijn charmes in te palmen. Fidelma, die graag kinderen wil, maar na een paar miskramen denkt dat ze kinderloos zal blijven, heeft zich in haar hoofd gezet dat ze een kind wil van dokter Vlad. Ze beginnen in het geheim een verhouding. Als Fidelma inderdaad zwanger wordt, wordt Vlad plotseling opgepakt. Hij blijkt een berucht oorlogsmisdadiger uit de Balkan, die zich schuilhield op het Ierse platteland.

Na een gedwongen en gewelddadige abortus vlucht Fidelma naar Londen, waar zij zich in leven houdt met eenvoudige baantjes. Ze bezoekt het Centre waar vluchtelingen en immigranten uit allerlei landen samen komen om elkaar hun verhalen te vertellen. Het Centre wordt geleid door Varya uit Sarajevo. Fidelma luistert naar alle verschrikkingen die mensen hebben meegemaakt en komt erachter wat zich in Sarajevo heeft afgespeeld tijdens het beleg dat 1425 dagen duurde.

In het laatste deel van het boek gaat Fidelma naar het Internationaal Gerechtshof in Den Haag waar Vlad terechtstaat voor zijn misdaden. Ze wil hem bezoeken en hem confronteren met zijn misdaden. Het lukt haar om hem te ontmoeten, maar Vlad ontkent alles. Toch heeft Fidelma nu het idee dat ze verder kan met haar leven.

Het is niet moeilijk om in dokter Vlad de Servische leider Karadzic te herkennen, er zijn veel overeenkomsten. Het boek is hier en daar adembenemend als het gaat om de verhalen van de vluchtelingen en het geweld dat tegen mensen wordt gepleegd. Er zijn scenes die je niet gemakkelijk vergeet.

In de hoofdstraat van Sarajevo werden, op 6 april 2012, 11.541 rode stoelen opgesteld, een voor elke inwoner van Sarajevo die werd vermoord. De 643 kleine rode stoelen ertussen herinneren expliciet aan de kinderen die tijdens het beleg omkwamen. Aan hen heeft Edna O’Brien dit boek opgedragen.

Lees een recensie van De rode stoeltjes op  literair weblog Tzum.